کنش حسابرسان مستقل در مواجهه با تضادهای نمایندگی شرکتهای برخوردار از روابط سیاسی
نویسندگان
doi
10.30495/jdaa.2024.709476چکیده
چکیدهوجود تضاد منافع بین مدیران با مالکان و امکان وقوع مشکلات نمایندگی سبب شده است شناسایی عوامل بالقوه محرک هزینههای نمایندگی و ارزیابی نقش مکانیزمهای نظارتی جهت کاهش شدت هزینههای نمایندگی تحمیل شده بر شرکتها از اهمیت برخوردار شود. در مقاله حاضر نقش حسابرسان مستقل از بعد معیارهای ورودی ساختار کیفی در مواجهه با تضادهای نمایندگی شرکتهای برخوردار از روابط سیاسی مورد ارزیابی قرار گرفته است. نسبت هزینههای عملیاتی به درآمدهای عملیاتی فروش به عنوان معیار هزینههای نمایندگی مطرح شده است. وجود ارتباطات دولتی سیاسی در ساختار هیأت مدیره یا مالکیت سهام شرکتها ملاک ارزیابی روابط سیاسی در نظر گرفته شده است. به علاوه، نقش حسابرسان مستقل از منظر امتیاز کنترل کیفی، چرخش و تخصص در صنعت به عنوان معیارهای ورودی ساختار کیفی حسابرسی مورد بررسی قرار گرفته است. دادههای پژوهش شامل 1632 مشاهده شرکت-سال است که مشتمل بر 204 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. از مدلهای رگرسیون چندمتغیره جهت تحلیل فرضیههای پژوهش استفاده شده است و ماهیت دادهها از نوع ترکیبی با اثرات ثابت و روش حداقل مربعات تعمیمیافته است. شواهد نشان دادند شرکتهای دارای روابط سیاسی از هزینههای نمایندگی بالاتری برخوردار هستند. از طرفی، ویژگیهای اعتبار کیفی، چرخش و تخصص صنعت حسابرسان مستقل سبب کاهش معنیدار سطح هزینههای نمایندگی شدهاند. به علاوه، شواهد حاکی از آن است که اعتبار کیفی حسابرسان، چرخش حسابرسان و تخصص صنعت حسابرسان مستقل سبب تضعیف ارتباط مثبت روابط سیاسی و هزینههای نمایندگی شدهاند و از آثار مخرب تضاد منافع کاستهاند. در واقع، حسابرسان معتبر جهت حفظ شهرت حرفهای، حسابرسان جدید جهت حفظ استقلال حسابرسی و حسابرسان متخصص صنعت جهت حفظ کارایی و اثربخشی حسابرسی از عناصر کاهنده تضادهای نمایندگی به ویژه در شرکتهای برخوردار از روابط سیاسی هستند. بر این اساس، درک این موضوع از جنبه مخارج ایجاد روابط سیاسی و نقش آن در تشدید هزینههای نمایندگی، همچنین از جنبه بهبود فرآیند حسابرسی و نقش آن در تضعیف هزینههای نمایندگی به ویژه در شرکتهای برخوردار از روابط سیاسی قابل ملاحظه است.