فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: روان‌درمانی پارادوکسی یکی از رویکردهای خلاقانه و بحث‌برانگیز در تاریخ روان‌درمانی بوده است که طی دهه‌های گذشته در قالب رویکردها و تکنیک‌های متعددی معرفی شده است. هدف از این مقاله، روشن ساختن جایگاه تاریخی روان‌درمانی پارادوکسی در ادبیات روان‌درمانی و ارائه چشم‌اندازی برای بهره‌گیری دوباره از ظرفیت‌های آن در عرصه بالینی بود. با توجه به خلا پژوهشی در حوزه تاریخچه و خاستگاه پارادوکس درمانی این مقاله یافته‌های جدید و نوینی در این زمینه به مخاطب ارائه می دهد. روش: این مقاله به صورت مروری، به بررسی تاریخچه شکل‌گیری و گسترش روان‌درمانی پارادوکسی، فنون اصلی آن و کاربردهای بالینی در حوزه‌های گوناگون از جمله اختلالات روانشناختی و مشکلات خانوادگی می‌پردازد. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد روان درمانی پارادوکسی تاریخچه‌ای یکصدساله دارد و ریشه در روان‌درمانی‌های مختلفی همچون روان‌درمانی فردی Adler، رفتاری Dunlap، سیستمی MRI و وجودی Frankl دارد، انواع شیوه‌های تجویز پارادوکسی مانند تمرین منفی، تکنیک انفجاری یا غرقه‌سازی تجسمی، تمرین تکرار انبوه، قصد پارادوکسی، تجویز پارادوکسیکال، قصدهای تناقضی، PTC و کاربردهای آن پرداخته شد. علاوه بر این اثربخشی این شیوه‌های درمانی مرور شده و دستاوردهای آن در یک قرن اخیر پرداخته شده است. در درمان اختلالات مختلفی همچون اختلالات اضطرابی، نشانه‌های بدنی، اختلالات سایکوتیک، خواب، افسردگی، اهمال‌کاری، رفتارهای تخریب‌گرانه، بدخلقی، افکار وسواسی، رفتارهای جبری، واکنش‌های هراسی، تیک‌های حرکتی، احتباس ادراری و لکنت زبان و مشکلات خانوادگی و سیستمی. نتیجه‌گیری: به نظر می رسد روان درمانی پارادوکسی به دلیل اثربخشی و اندازه اثر آن این قابلیت را دارد تا به عنوان یک رویکرد درمانی مستقل محسوب و مورد استفاده درمانی قرار گیرد.