اثربخشی زوج‌درمانی گاتمن بر سوگیری‌های شناختی و راهبردهای ساماندهی شناختی هیجان در زوجین دارای تعارض

نویسندگان

1 دانشگاه ازاد اسلامی واحد چالوس

2 گروه روانشناسی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران.

3 گروه روانشناسی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران.

doi
چکیده

چکیده هدف : این پژوهش به بررسی اثربخشی زوج‌درمانی مبتنی بر روش گاتمن بر سوگیری‌های شناختی و راهبردهای تنظیم هیجان در زوجین دارای تعارض زناشویی پرداخت. روش : در یک مطالعه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل، ۳۴ زوج از مراکز مشاوره تهران به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۷ زوج) و کنترل (۱۷ زوج) جایگزین شدند. گروه آزمایش ۱۰ جلسه مداخله گاتمن دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. همه شرکت‌کنندگان پرسشنامه‌های سوگیری شناختی، تنظیم هیجان شناختی و تعارض زناشویی را در مراحل پیش و پس از مداخله تکمیل کردند. داده‌ها با استفاده از MANCOVA و ANCOVA تحلیل شدند. یافته‌ها : گروه دریافت‌کننده مداخله گاتمن در مقایسه با گروه کنترل، کاهش معناداری در سوگیری‌های شناختی (both self-focused and other-focused) و بهبود چشمگیری در راهبردهای تنظیم هیجان (به‌ویژه در پذیرش و ارزیابی مجدد مثبت) نشان دادند. همچنین کاهش قابل توجهی در نشخوار فکری و فاجعه‌انگاری مشاهده شد. اندازه اثر بین ۲۲/۰ تا ۳۰/۰ بود که نشان‌دهنده اهمیت عملی متوسط تا بالا است و توان آماری همه یافته‌های معنادار بالاتر از ۸۵/۰ بود. نتیجه‌گیری : نتایج نشان می‌دهد که زوج‌درمانی گاتمن به‌طور مؤثری الگوهای شناختی-هیجانی زوجین متعارض را اصلاح می‌کند و می‌تواند در مداخلات بالینی و برنامه‌های آموزشی مشاوران خانواده مورد استفاده قرار گیرد.