تأثیر کودهای آلی و شیمیایی بر کارآیی نیتروژن و فسفر در خرفه ‏‏(‏Portulaca oleracea L.‎‏)‏

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد آگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

2 استاد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

doi
چکیده

تأثیر عناصر غذایی نیتروژن و فسفر از منابع آلی و شیمیایی بر تغییرات غلظت، جذب و کارآیی آنها در گیاه خرفه طی آزمایشی در قالب طرح بلوک‎های کامل تصادفی در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه شهرکرد در سال 1393 بررسی گردید. تیمارهای مختلف کودی شامل 13 تن در هکتار کود مرغی (T1)، 4/14 تن در هکتار کود مرغی (T2)، 39 تن در هکتار کود گاوی (T3)، 8/16 تن در هکتار کود گاوی+ 150 کیلوگرم در هکتار اوره (T4)، چهار سطح کود شیمیایی معادل تیمارهای آلی، 260 + 86 کیلوگرم در هکتار به‎ترتیب اوره و سوپرفسفات تریپل (T5)، 287 +100 کیلوگرم در هکتار به‎ترتیب اوره و سوپرفسفات تریپل (T6)، 260 + 200 کیلوگرم در هکتار به‎ترتیب اوره و سوپرفسفات تریپل (T7)، 260 +100 کیلوگرم در هکتار به‎ترتیب اوره و سوپرفسفات تریپل (T8) و شاهد (بدون مصرف کود) (T0) بودند. نتایج نشان داد که ماده خشک گیاه خرفه در تیمار T2(۸۳۴۵ کیلوگرم بر هکتار) نسبت به سایر تیمارهای کودی به‎طور معنی‎داری افزایش یافت (۰۵/۰P<). کارآیی زراعی نیتروژن تیمار T5و کارآیی زراعی فسفر تیمار T2 افزایش معنی‎داری در مقایسه با دیگر تیمارهای کودی نشان دادند (۰۵/۰P<)، کارآیی بازیافت نیتروژن تیمارهای T5و T7 اختلاف معنی‎داری با هم نداشتند. ولی کارآیی بازیافت فسفر T2با میانگین ۶/52 درصد تفاوت معنی‎داری با دیگر تیمارهای کودی نشان داد. کارآیی فیزیولوژیکی نیتروژن تیمار T2 (۰۲/35 کیلوگرم بر کیلوگرم) با تیمار T8(6/31 کیلوگرم بر کیلوگرم)، و کارآیی فیزیولوژیکی فسفر تیمارهای T1و T5 اختلاف معنی‎داری با هم نداشتند. به‎طورکلی، برتری کارآیی فیزیولوژیک نیتروژن و همین‎طور کارآیی زراعی، بازیافت و فیزیولوژیک فسفر در کود مرغی بیان‎گر نقش اکولوژیکی کاربرد کودهای آلی در تولید گیاه خرفه است که علاوه بر حفظ محیط زیست باعث جلوگیری از هدر روی منابع و تجمع فسفر در خاک‌های زراعی می شود.