نقش نارسایی کارکردهای اجرایی و دشواری تنظیم هیجان در اعتیاد به گوشی هوشمند: یک تحلیل عصب‌روانشناختی در جمعیت جوانان

نویسندگان

1 دانشیار گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 کارشناسی ارشد روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران .

doi
10.30473/clpsy.2025.75012.1795
چکیده

هدف از این پژوهش، بررسی رابطه بین نارسایی کارکردهای اجرایی و اعتیاد به گوشی هوشمند با نقش میانجی دشواری تنظیم هیجان در جوانان 20 تا 35 ساله استان قم بود. طرح پژوهش توصیفی-همبستگی و از نوع معادلات ساختاری می‌باشد. جامعه آماری پژوهش شامل جوانان ۲۰ تا ۳۵ ساله استان قم بوده و حجم نمونه با استفاده از جدول مورگان و به روش نمونه‌گیری در دسترس، ۲۰۰ نفر محاسبه گردید. برای گردآوری داده‌ها از فرم کوتاه مقیاس اعتیاد به گوشی هوشمند (SAS-SV)، پرسشنامه نارسایی کارکردهای اجرایی بریف نسخه بزرگسال (BRIEF-A) و فرم کوتاه پرسشنامه دشواری تنظیم هیجان (DERS-16) استفاده شد. داده‌ها با روش همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر با استفاده از نرم‌افزار SPSS و AMOS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بین نارسایی مهارت‌های تنظیم رفتار در کارکردهای اجرایی و اعتیاد به گوشی هوشمند رابطه معناداری وجود ندارد. اما بین نارسایی در مهارت‌های فراشناخت و اعتیاد به گوشی هوشمند، رابطه مثبت و معناداری مشاهده شد؛ به این معنا که نارسایی در مهارت‌های فراشناخت با سطح بالاتری از اعتیاد به گوشی هوشمند همراه است. همچنین، نتایج نشان داد که دشواری تنظیم هیجان با نارسایی کارکردهای اجرایی در مهارت‌های تنظیم رفتار، مهارت‌های فراشناخت و اعتیاد به گوشی هوشمند رابطه مثبت و معناداری دارد. بنابراین، توجه به نقش نارسایی در کارکردهای اجرایی و دشواری تنظیم هیجان به عنوان عوامل مرتبط با اعتیاد به گوشی هوشمند به‌ویژه در میان جوانان ضروری می باشد. در ضمن، یافته‌های این پژوهش صرفاً بیانگر روابط همبستگی بوده و امکان نتیجه‌گیری علّی از آن‌ها وجود ندارد.