ارائه الگوی عوامل تعیین کننده افشای مسائل عمده حسابرسی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری- دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

2 دانشیار، گروه حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت، رشت. (نویسنده مسئول)

3 دانشیار، گروه مدیریت مالی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

4 استاد دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، دانشکده مدیریت و اقتصاد، تهران، ایران

doi
10.71960/jdaa.2026.1227553
چکیده

هدف این پژوهش ارائه الگویی جهت شناسایی عوامل تعیین کننده افشا مسائل عمده حسابرسی با رویکرد کیفی و مبتنی بر نظریه داده ‌بنیاد است. ابزار گردآوری اطلاعات، مصاحبه نیمه ساخت یافته با 22 نفر از خبرگان می‌باشد. مقوله محوری در مدل افشای مسائل عمده حسابرسی است که با توجه به شرایط علّی، شرایط زمینه‌ای، شرایط مداخله ‌گر، راهبردها و پیامدها تدوین گردیده و مدل نهایی ارائه شد. ابزار گردآوری اطلاعات، مصاحبه نیمه ساخت یافته با خبرگان با روش نمونه‌گیری گلوله برفی انتخاب شدند. مدل مسائل عمده حسابرسی در قالب مدل پارادایمی که دربرگیرنده، شرایط علی، شرایط زمینه‌ای و شرایط مداخله ‌گر، راهبردها و پیامدها است، ارائه گردید. مطابق پژوهش حاضر می‌توان بیان کرد که افشای مسائل عمده حسابرسی به عوامل مختلفی از جمله الزامات قانونی، قضاوت حسابرسان، ویژگی های شرکای حسابرسی، ویژگی های موسسه حسابرسی، ویژگی های واحد مورد رسیدگی، کنترل های داخلی شرکت، آموزش حرفه ای، دستورالعمل ها و رهنمود ها و سازوکارهای نظارتی و ... بستگی دارد. علاوه بر این افشای مسائل عمده حسابرسی منجر به افزایش قابلیت اعتماد و کیفیت حسابرسی شده و می ‌تواند به استفاده کنندگان اطلاعات سود مندی جهت اتخاذ تصمیمات اقتصادی از طریق کسب شناخت بیشتر از شرکت و حوزه های پر مخاطره آن، ارائه نماید. نتایج این پژوهش دستاوردهای مهمی را برای نهادهای تصمیم‌گیرنده مالی کشور مانند جامعه حسابداران رسمی، سازمان حسابرسی و سازمان بورس و اوراق بهادار و ... را فراهم می نماید. همچنین نتایج این تحقیق موجب شناخت عوامل تعیین کننده افشای مسائل عمده حسابرسی می‌شود.