مقایسه اثربخشی برنامه آموزشی فراتفکر مبتنی بر شبیه سازی ذهنی-مغزی و هنردرمانی با گِل رُس بر تنظیم هیجان نوجوانان مبتلا به اختلال نقص توجه- بیش فعالی: یک کارآزمایی بالینی کنترل شده تصادفی
نویسندگان
1 دکترای روانشناسی تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 کارشناس ارشد هنر اسلامی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران.
3 کارشناس ارشد روانشناسی عمومی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
4 کارشناس ارشد روانشناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.
5 کارشناس صنایع دستی، دانشگاه هنر، تهران، ایران.
6 دکترای روانشناسی تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
7 دکترای روانشناسی تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.30473/clpsy.2025.73558.1772چکیده
هدف: اختلال نقصتوجه-بیشفعالی(ADHD) یکی از شایعترین اختلالات عصبی-رشدی است که با علائم بیتوجهی، بیشفعالی و تکانشگری مشخص میشود. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی برنامه آموزشی فراتفکر مبتنی بر شبیهسازی ذهنی-مغزی (MTMBS) و هنردرمانی با گِل رُس(CAT) بر بهبود تنظیم هیجان در نوجوانان مبتلا به ADHD انجام شد. روش: این مطالعه یک کارآزمایی بالینی کنترل شده تصادفی از نوع نیمهآزمایشی بود که در آن 45 نوجوان مبتلا به ADHD به طور تصادفی در سه گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. برای جمع آوری دادهها از پرسشنامه دشواری تنظیم هیجان گراتز و رومر (2004) و پرسشنامه درجهبندی کانرز فرم والدین(1978) استفاده شد. مداخلات آموزشی به مدت 8 و 16جلسه 90 دقیقهای اجرا شدند. تحلیل دادهها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری و آزمون تعقیبی بنفرونی انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد که هر دو رویکرد درمانی در بهبود تنظیم هیجان نوجوانان مبتلا به ADHD اثربخش بودند. تجزیه و تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که 80 تا 83 درصد از تغییرات در مؤلفههای تنظیم هیجان تحت تأثیر مداخلات درمانی قرار داشت(0.05>P). با این حال، تفاوت معناداری در اثربخشی دو روش درمانی مشاهده نشد(0.05<P). نتیجهگیری: براساس یافتههای بدست آمده هر دو رویکرد درمانی به طور یکسان در بهبود تنظیم هیجان نوجوانان مبتلا به ADHD مؤثر هستند. این نتایج پیامدهای مهمی برای ارائه مداخلات درمانی مبتنی بر شواهد برای این گروه از بیماران دارد و میتواند به بهبود کیفیت زندگی و سلامت روان آنها کمک کند.