بررسی نقش بانکداری اجتماعی و سازوکارهای حاکمیت شرکتی در دستیابی به پایداری: تدوین نقشه راه اجرای حاکمیت شرکتی در نظام بانکی ایران
نویسندگان
1 دانشیار حسابداری ، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد قزوین ، قزوین ، ایران
2 دانشجوی دکتری حسابداری ،دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد قزوین ، قزوین، ایران
3 استاد حسابداری، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره) ،قزوین ، ایران
doi
https://doi.org/10.71960/jdaa.2026.1217893چکیده
در سالهای اخیر، پایداری سیستم بانکی بهویژه در کشورهای در حال توسعه مانند ایران به یک نگرانی حیاتی تبدیل شده است. با افزایش چالشهای زیستمحیطی، اجتماعی و حاکمیت شرکتی (ESG)، نیاز فزایندهای به مدلهای بانکی وجود دارد که فراتر از سودآوری، مسئولیت اجتماعی و حاکمیت اخلاقی را نیز در نظر بگیرند. بانکداری اجتماعی که بر تأمین مالی فراگیر، توسعه جامعه و شفافیت تأکید دارد، به عنوان رویکردی نوین و مسئولانه در نظام بانکی مطرح شده است . حاکمیت شرکتی نیز نقش حیاتی در تضمین پاسخگویی، مدیریت ریسک و ایجاد ارزش بلندمدت در بانکها ایفا میکند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش بانکداری اجتماعی و سازوکارهای حاکمیت شرکتی در دستیابی به پایداری و تدوین نقشه راه اجرای حاکمیت شرکتی در نظام بانکی ایران انجام شده است. روش تحقیق ترکیبی به کار گرفته شده است؛ در بخش کیفی، مصاحبههای نیمهساختیافته با خبرگان و مدیران ارشد نظام بانکی و کارشناسان حوزههای حاکمیت شرکتی و بانکداری اجتماعی انجام شد. در بخش کمی، پرسشنامهای استاندارد شامل مولفههای بانکداری اجتماعی، حاکمیت شرکتی و پایداری توسط کارکنان و مدیران بانکهای منتخب ایران تکمیل و با استفاده از آزمون تی استیودنت و آزمون فریدمن تحلیل گردید. نتایج نشان داد که زیرساختها و بسترهای لازم، حمایت سیاستهای کلان اقتصادی، انطباق با استانداردهای بینالمللی و نقش نظارت بانک مرکزی از مهمترین عوامل موثر در پیادهسازی بانکداری اجتماعی و حاکمیت شرکتی هستند. نهایتاً، نقشه راهی جامع برای اجرای حاکمیت شرکتی مبتنی بر بانکداری اجتماعی در نظام بانکی ایران ارائه شده است که میتواند به ارتقای پایداری و مسئولیتپذیری نظام بانکی کمک کند.
