اثربخشی توانبخشی شناختی رایانه‌ای بر مهارت‌های شناختی، اجتماعی و علائم اتیسم:یک مطالعه پایلوت بر روی جوانان مبتلا به اختلال طیف اتیسم

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران،

2 دانشیار گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران .

doi
10.30473/clpsy.2025.72547.1760
چکیده

هدف از پژوهش بررسی اثربخشی توانبخشی شناختی رایانه‌ای بر افزایش مهارت‌های شناختی، اجتماعی و کاهش علائم اتیسم در جوانان مبتلا به اختلال طیف اتیسم بود.روش پژوهش ، شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و جامعه آماری جوانان پسرمبتلا به اختلال طیف اتیسم مراجعه کننده به مرکز جامع آموزشی و توانبخشی اختلالات طیف اتیسم در شهر اصفهان بود .تعداد 22 نفر بر اساس ملاکهای ورود به ‌صورت در دسترس انتخاب و به‌ طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. به‌منظور گردآوری داده ها از چک لیست ارزیابی درمان اتیسم (ATEC) برای بررسی مهارت-های شناختی و اجتماعی و آزمون گارز2(GARS) برای بررسی شدت علائم اتیسم استفاده شد که توسط والدین و کارشناسان مرکز تکمیل شد. برای گروه آزمایش علاوه بر خدمات مرکز ، توانبخشی شناختی رایانه‌ای 16 جلسه 20 دقیقه‌ای دو بار در هفته به‌طور فردی براساس بسته توانبخشی شناختی کاپتان لاگ (2000) اجرا شد و گروه کنترل خدمات مرکز را دریافت کردند. داده‌ها با روش آماری تحلیل کوواریانس تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها نشــان داد توانبخشی شناختی رایانه‌ای ، مهارت های اجتماعی و شدت علائم اتیسم (05/0P<) را بهبود می بخشد. نتایج پژوهش نشان داد توانبخشی شناختی رایانه‌ای بر افزایش مهارت‌های اجتماعی و کاهش علائم اتیسم در جوانان مبتلا به اختلال طیف اتیسم اثربخش است، اما تاثیر معنادار بر افزایش مهارت های شناختی نداشت. بر اساس نتایج پژوهش ، استفاده از توانبخشی رایانه‌ای برای افزایش مهارت های اجتماعی و کاهش رفتارهای تکراری برای افراد اتیسم بالای 18 سال توصیه می شود.