طراحی مدلی مکان محور برای ارزیابی مکانی- فضایی کاربری اراضی شهری با رویکرد مدیریت بحران - مورد پژوهش: منطقه 19 شهرداری تهران

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد گروه جغرافیای انسانی، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار گروه جغرافیا، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22131/sepehr.2020.47886
چکیده

شهرها اغلب محل تراکم بسیار زیاد جمعیت و پدیده ‌های انسان ساخت هستند.  به همین دلیل در صورت نبود آمادگی برای مقابله بابحران،احتمال بروز خسارات جانی و مالی بالا است. در این بین مباحث شهرسازی و ارتباط آن با مدیریت بحران از موضوعات مهم و قابل تأمل مبحث خطرپذیری بافت ‌های فرسوده شهری می ‌باشد.  این امر همواره دغدغه‌ هایی را در میان برنامه ‌ریزان، مدیران شهری، دولت ‌ها و ملت ‌ها و دست ‌اندر کاران مدیریت بحران شهری ایجاد نموده است. در این میان، برنامه ‌ریزی کاربری زمین به جهت مهم بودن از دیدگاه توسعه پایدار، پیکربندی مطلوب، و مدیریت بحران آن از اهمیت و ضرورت زیادی برخوردار است.  هدف اصلی پژوهش حاضر طراحی مدلی مکان محور برای ارزیابی مکانی-  فضایی کاربری اراضی شهری با رویکرد مدیریت بحران در منطقه 19  شهرداری تهران می ‌باشد.  روش پژوهش توصیفی - تحلیلی و جمع ‌آوری اطلاعات به صورت اسنادی و پیمایشی می ‌باشد.  برای رسیدن به این هدف دو فاکتور کمی و کیفی به طور جداگانه ارزیابی و تحلیل شده است.  در تحلیل شاخص کمی به مقایسه سرانه کاربری در وضع موجود منطقه با سرانه استاندارد کشور و در شاخص کیفی سه معیار سازگاری، ظرفیت و مطلوبیت در محیط GIS مورد ارزیابی قرار گرفت.  نتیجه پژوهش نشان می ‌دهد کاربری ‌های موجود در قسمت غرب و جنوب غربی این منطقه از منظر مدیریت بحران استانداردهای لازم را ندارد.  همچنین اغلب کاربری ‌های ناسازگار و نسبتا ناسازگار در نزدیکی گسل شهر ری و کهریزک واقع شده لذا توجه به پیش ‌بینی، برنامه ‌ریزی و مدیریت بحران را برای مسئولین این منطقه دو چندان کرده است.