مقایسه ادراک از پیری، کیفیت زندگی و رابطه بین آن‌ها در سالمندان شهری و روستایی

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه علوم پزشکی ایلام

3 دانشگاه علوم پزشکی شیراز

4 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.22059/jhae.2026.407889.1027
چکیده

مقدمه: ادراک سالمندان از پیری می‌تواند با کیفیت زندگی آنان همراه باشد و این رابطه ممکن است در محیط‌های شهری و روستایی متفاوت باشد. شناخت این تفاوت‌ها برای طراحی برنامه‌های حمایتی متناسب با زمینه زندگی سالمندان اهمیت دارد. این مطالعه با هدف مقایسه ادراک از پیری، کیفیت زندگی و رابطه میان آن‌ها در سالمندان شهری و روستایی شهرستان خوی، استان آذربایجان غربی، ایران در سال ۱۴۰۳ انجام شد روش پژوهش: این مطالعه مقطعی ـ توصیفی‌همبستگی بر روی ۱۹۹ سالمند ۶۰ سال و بالاتر شامل ۹۹ سالمند شهری و ۱۰۰ سالمند روستایی انجام شد. نمونه‌گیری به‌صورت چندمرحله‌ای ـ سیستماتیک از میان سالمندان واجد شرایط تحت پوشش مراکز جامع سلامت انجام گرفت. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک، آزمون مختصر وضعیت شناختی، پرسشنامه ادراک پیری و پرسشنامه کیفیت زندگی سالمندان گردآوری و با آزمون‌های تی مستقل، من-ویتنی، کای‌دو/دقیق فیشر و همبستگی اسپیرمن در SPSS نسخه 23 تحلیل شدند یافته‌ها: میانگین نمره ادراک پیری در سالمندان شهری بالاتر از سالمندان روستایی بود. همچنین، میانگین کیفیت زندگی در سالمندان شهری بیشتر بود و تفاوت در همه ابعاد به‌جز فرهنگ و مذهب معنادار گزارش شد. بین ادراک پیری و کیفیت زندگی در سالمندان شهری و روستایی همبستگی مثبت و معنادار مشاهده شد نتیجه‌گیری: ادراک مثبت‌تر از پیری با کیفیت زندگی بالاتر در سالمندان همراه بود؛ با توجه به طراحی مقطعی، نتایج صرفاً بیانگر ارتباط میان متغیرها هستند. بنابراین، توجه به نگرش سالمندان نسبت به سالمندی، به‌ویژه در مناطق روستایی، می‌تواند در برنامه‌ریزی مداخلات آموزشی و سلامت‌محور مفید باشد.