پاسخ عملکرد دانه و روغن ژنوتیپ های کلزا (Brassica napus L.) در اراضی شور دشت تبریز
نویسندگان
1 دانشیار بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران
2 دانشیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
doi
10.30495/jcep.2019.669720چکیده
این پژوهش به منظور ارزیابی پاسخ عملکرد و اجزای عملکرد دانه و روغن ژنوتیپ های کلزا در اراضی شور دشت تبریز و گزینش لاین های امید بخش اجرا گردید. آزمایش در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار و 38 ژنوتیپ کلزا در اراضی شور ایستگاه خسروشاه مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی (هدایت الکتریکی خاک مزرعه 7/6 و آب 2/3 دسی زیمنس بر متر) طی سال زراعی 97-1396 پیاده شد. بین ژنوتیپ های مورد ارزیابی اختلاف معنی داری از نظر ارتفاع بوته، اجزای عملکرد دانه، درصد روغن، عملکرد دانه و عملکرد روغن دیده شد. WRL-96-01 با کسب تعداد 123 خورجین در بوته، 3/30 دانه در خورجین، 4/3 گرم وزن هزار دانه و به ترتیب 3268 و 1526 کیلوگرم عملکرد دانه و روغن در هکتار، بیشترین مقادیر را به خود اختصاص داد. ارقام رایج منطقه مانند اکاپی و نیما در خاک شور، عملکرد های دانه و روغن کمتری نشان دادند. بین اجزای عملکرد دانه با همدیگر و با عملکرد دانه و روغن و همچنین بین عملکرد روغن با عملکرد دانه و با درصد روغن دانه همبستگی مثبت و معنی دار به دست آمد. این امر نشان دهنده نقش تعیین کننده همه اجزای عملکرد دانه در تولید محصول در خاک شور بود. با تجزیه کلاستر به روش وارد، 20 ژنوتیپ با میانگین عملکرد دانه و روغن بالاتر در یک گروه جای گرفتند. این گروه به عنوان ژنوتیپ های امید بخش انتخاب شده و برای آزمایش های سازگاری جهت معرفی ارقام پر محصول و سازگار با اراضی شور دشت تبریز و مناطقی با شرایط آب و هوایی مشابه می توانند مورد توجه قرار گیرند.