امکان‌سنجی تبدیل دی‌متیل دی‌سولفید صنایع پتروشیمی به متیل ‌فنیل سولفید ‏

نویسندگان

1 استادیار شیمی آلی، گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران‎.‎‏ ‏

doi
چکیده

تبدیل H 2 S به فراورده­های نوین در صنایع پتروشیمی، نفت و گاز از دید اقتصادی و زیست­محیطی اهمیت زیادی دارد. در این راستا، یکی از فراورده­های به­دست‌آمده از H 2 S در صنعت پتروشیمی، دی‌متیل دی‌سولفید (DMDS) است که می­تواند به­عنوان واکنشگر برای سنتز ترکیب­های آلی (مانند ترکیب­های ناجورحلقه زیستی، مشتق­های سولفیدی و مشتق­های سولفوکسیدی) استفاده شود. H 2 S یک گاز سمی است و واکنش­های آن نیازمند واکنشگاه­های شیمیایی پیشرفته و تجهیزات ویژه است، ولی DMDS به­دست‌آمده از H 2 S یک مایع غیرفرار است که تبدیل آن به فراورده­های نوین در شرایط آزمایشگاه با تجهیزات عمومی امکان­پذیر است. براین‌پایه، در این پژوهش، یک نانوکاتالیست مغناطیسی قابل‌بازیافت و استفاده دوباره شامل یک کمپلکس مس تثبیت‌شده بر نانوذره­های مغناطیسی Fe 3 O 4 طراحی، سنتز و با نام Fe 3 O 4 @PDBOA-Cu تعریف شد. این نانوکاتالیست با روش­های دستگاهی شامل پراش پرتو ایکس (XRD)، طیف‌سنجی فروسرخ تبدیل فوریه (FTIR)، میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM)، طیف‌شناسی تفکیک انرژی (EDS)، طیف‌شناسی تفکیک طول موج (WDS)، تجزیه گرمایی تفاضلی (DTA)‌/‌تجزیه وزن‌سنجی گرمایی (TGA) و مغناطیس­‌سنجی نمونه ارتعاشی (VSM) شناسایی شد. سپس، متیل ‌فنیل سولفید (MPS) در حضور Fe 3 O 4 @PDBOA-Cu و حلال PEG-400 با DMDS و یدوبنزن در مدت 2 ساعت با بازده 93 درصد سنتز شد. این نانوکاتالیست منجر به خلوص بالای فراورده­ها شد. همچنین، با توجه به ماهیت مغناطیسیِ آن به‌آسانی و با هزینه بسیار ناچیز بازیافت و به‌کارگرفته شد که در هر دو صورت از نظر اقتصادی مقرون‌به‌صرفه است و هزینه­های فرایند را به­صورت چشمگیری کاهش می­دهد. این کاتالیست برای 4 مرحله متوالی بازیافت و به‌کارگرفته شد.