تاثیرتوان بخشی شناختی بر کارکرد های اجرایی، تنظیم شناختی هیجان و ولع مصرف زندانیان مرد تحت درمان نگهدارنده متادون

نویسندگان

1 دانشیار گروه روان شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه روان شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

3 استاد گروه روان شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

4 دانشجوی دکتری گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.30473/clpsy.2024.11381
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین تاثیرتوانبخشی شناختی بربهبودکارکرد های اجرایی، تنظیم شناختی هیجان وکاهش ولع مصرف زندانیان مرد تحت درمان نگهدارنده متادون انجام شد. روش: پژوهش حاضر به روش نیمه آزمایشی پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل نابرابر اجرا شد. جامعه آماری شامل زندانیان تحت درمان با متادون زندان قزلحصار در سال 1402 بود.نمونه شامل 80 نفرکه در طرح 2ماهه کارآزمایی بالینی با پیگیری 2ماهه قرار گرفتند. گروه آزمایش برنامه توانبخشی شناختی را در 16 جلسهِ 90 دقیقه ای گروهی دریافت نمود. جهت جمع آوری اطلاعات از شـاخص شـدت اعتیـاد ، آزمون طبقه بندی کارتهای ویسکانسین، مقیاس کوتاه ولع مصرف مواد سوموزا و آزمون تنظیم شناختی هیجان گازنفسکی استفاده شده است.  یافته: نتایج با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس اندازه گیری مکرر با پیگری 2ماهه نشان داد که درمان توانبخشی شناختی در بهبود کارکرد اجرایی ، تنظیم شناختی هیجان و کاهش ولع مصرف زندانیان تحت درمان با متادون موثربوده و بین دو گروه آزمایش و گواه تفاوت معناداری وجود داشت. البته در پیگیری 2ماهه نتیجه آزمایش ادرار آمفتامین و متامفتامین 1نفر از گروه تحت درمان و 15 نفر از گروه گواه مثبت بود. نتیجه گیری: با توجه به یافته های حاضر می توان از توانبخشی شناختی در راستای درمان اعتیاد (بهبود کارکردهای اجرایی و تنظیم شناختی هیجان و کاهش ولع مصرف) زندانیان تحت درمان با متادون استفاده نمود.