بررسی اثر استفاده از هوش مصنوعی در تجارت بین الملل
نویسندگان
1 استاد یار دانشگاه ازاد اسلامی واحد شیراز
2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شیراز، ایران
3 دانشگاه آزاد اسلامی شیراز ، شیراز، ایران
doi
10.82383/JDEP.2025.1188059چکیده
Translator Translator Translator Translator هدف اصلی این تحقیق بررسی تأثیر استفاده از هوش مصنوعی بر تجارت بینالمللی ایران است. جامعه آماری این تحقیق شامل دادههای اقتصادی ایران در سال 1400 است و نمونه آماری بر اساس دادههای موجود در بانک جهانی، (IMF) ، سازمان تجارت جهانی و سازمان مالکیت فکری جهانی انتخاب شده است . روش تحقیق از مدل رگرسیون (OLS) برای تحلیل دادههای مقطعی استفاده شده است . یافتههای تحقیق نشان داد که شاخص آمادگی دولت برای استفاده از هوش مصنوعی تأثیر مثبت و معناداری بر واردات و صادرات ایران دارد. ضریب این متغیر در رگرسیون واردات و صادرات به ترتیب 0.0839 و 0.0952 بوده که هر دو در سطح معناداری 99% تأثیرگذار هستند. همچنین، تعداد ثبت اختراعات مرتبط با هوش مصنوعی تأثیر منفی (هرچند کم) بر واردات و صادرات داشت که ضریب آن به ترتیب -0.000018 و -0.0000171 است. از سوی دیگر، کسری بودجه تأثیر منفی بر تجارت ایران دارد؛ ضریب کسری بودجه در رگرسیون واردات و صادرات به ترتیب -1.436 و -4.019 است که نشاندهنده کاهش توانایی کشور در افزایش تجارت به دلیل محدودیتهای مالی است. جمعیت ایران نیز تأثیر مثبت بر تجارت داشته و ضریب آن در رگرسیون واردات و صادرات به ترتیب 0.0027 و 0.0028 بوده که هر دو در سطح 99% معنادار هستند . در نهایت، نتایج این تحقیق نشان داد که عضویت در سازمان تجارت جهانی میتواند نقش مهمی در افزایش تأثیرات مثبت هوش مصنوعی بر تجارت بینالمللی ایفا کند. کشورهایی که عضو سازمان تجارت جهانی هستند، توانستهاند از هوش مصنوعی بهره بیشتری در افزایش واردات و صادرات خود ببرند.