بررسی قابلیت برخی از گیاهان پوششی در مهار علف های هرز

نویسندگان

1 دانش آموخته‌ی کارشناسی ارشد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

4 دانشجوی دکتری گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.30495/jcep.2021.683387
چکیده

بررسی تأثیر برخی از گیاهان پوششی در مهار علف های هرز طی آزمایشی در پاییز 1397 در شهرستان نمین واقع در استان اردبیل در دو مرحله با سه تکرار اجرا شد. مرحله اول آزمایش در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی شامل فاکتـور کشت گیـاهان پوششی زمستانه (چاودار (Secale cereale L.)، ماشک گل خوشه ای (Vicia villosa Roth.)، خللر (Lathyrus sativa L.) و ماشک لامعی (Vicia panonica L.)) بود. مرحله دوم آزمایش در قالب طرح فاکتوریل بر پایه بلوک های کامل تصادفی مشتمل بر فاکتور زمان های نمونه برداری (قبل از خاتمه یافتن رشد گیاهان پوششی (حضور سبز گیاهان پوششی) و 40 روز پس از خاتمه یافتن رشد گیاهان پوششی (بقایای گیاهان پوششی)) انجام پذیرفت. نتایج نشان داد که بیشترین تراکم کل علف های هرز مربوط به تیمارهای ماشک گل خوشه ای و خللر (به ترتیب 5/30 و 27 بوته در مترمربع) و همچنین کمترین تراکم در تیمارهای چاودار و ماشک لامعی (به ترتیب 5/17 و 22 بوته در مترمربع) برآورد شدند. همچنین، نتایج نشـان داد که بیشترین تراکم کل علف های هرز تحت تأثیـر زمان نمــونه برداری از دومین زمــان نمونه برداری (33/30 بوته در مترمربع) در حضور بقایای حاصل از گیـاهان پوششی و کمترین تـراکم کل علف های هرز (16/18 بوته در مترمربع) از اولین زمان نمونه برداری در حضور سبز گیاهان پوششی حاصل شد. بیشترین میزان شاخص شانون-وینر و شاخص سیمپسون به تیمارهای ماشک گل خوشه ای، خللر و ماشک لامعی مربوط بود. گیاهان پوششی چاودار، ماشک لامعی و اولین زمان نمونه برداری (حضور سبز گیاهان پوششی) مناسب ترین گونه گیاهان پوششی و زمان های نمونه برداری به منظور کاهش تراکم علف های هرز بودند. از نتـایج به دست آمده چنین استنباط می گردد که بین زیست توده گیـاهی (استقرار، زمستان گذرانی و رشد مجدد گیاهان پوششی) و میزان تراکم و زیست توده خشک علف های هرز رابطه موازی وجود دارد. به طوری که، با افزایش زیست توده گیاهان پوششی، تراکم و زیست توده علف های هرز کاهش یافتند.