اثر محلول پاشی هیومیک‌اسید و همزیستی با گونه‌های قارچ مایکوریزا بر خصوصیات مرفولوژیک و فیتوشیمیایی آویشن باغی (Thymus vulgaris L.)

doi
10.22059/jci.2024.364586.2843
چکیده

هدف: هدف از اجرای این آزمایش، بررسی اثر محلول­پاشی هیومیک‌اسید و کاربرد قارچ مایکوریزا بر خصوصیات کمی و کیفی گیاه دارویی آویشن باغی ( Thymus vulgaris L.) بود. روش پژوهش: آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار، طی سال­های زراعی و 1400-1399 و 1401-1400 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تاکستان اجرا شد. عوامل آزمایش شامل سه گونه قارچ مایکوریزا (شاهد، Glomus mosseae ، G.etunicatum و G. intraradices ) و سطوح کود هیومیک‌اسید (شاهد، 150 و 300 میلی­گرم در لیتر) بود. یافته‌ها: نتایج نشان داد اثر متقابل کاربرد هیومیک‌اسید و مایکوریزا بر درصد و عملکرد اسانس، عملکرد و وزن خشک برگ معنی‌دار بود. بیش‌ترین عملکرد اسانس از تیمار 150 میلی­گرم هیومیک‌اسید و کاربرد مایکوریزا G.mosseae به‌دست آمد که نسبت به تیمار شاهد 154 درصد افزایش را نشان داد. هم‌چنین بیش‌ترین پاراسیمن و گاما­تریپینن که از مهم‌ترین ترکیبات اسانس در آویشن، از تیمار 300 میلی­گرم هیومیک‌اسید به‌دست آمد که نسبت به شاهد به‌ترتیب 23 و 11 درصد افزایش نشان دادند. بیش‌ترین میزان پاراسیمن و گاما­تریپینن از تیمار کاربرد  مایکوریزا G. mosseae به‌دست آمد که نسبت به شاهد به‌ترتیب 21 و 26 درصد افزایش را نشان دادند. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج به‌دست‌آمده می­توان گفت که با مهیاکردن شرایط رشد مناسب برای گیاه دارویی آویشن با استفاده از هیومیک‌اسید و قارچ­های مایکوریزا، می­توان بر عملکرد آن‌ها اثرگذاری کرده و از کاربرد کود­های شیمیایی کاست.