مقایسه اثربخشی آموزش ذهنآگاهی، تحریک جریان مستقیم ترانس کرانیال و تلفیق آموزش ذهنآگاهی با تحریک جریان مستقیم ترانس کرانیال بر حافظه کاری و فرا حافظه نوجوانان
نویسندگان
1 دانشیار گروه روان شناسی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران.
2 دانشیار گروه روان شناسی تربیتی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
3 دکتری روان شناسی تربیتی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
4 دانشیار روان شناسی شناختی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
5 دانشیار گروه روان شناسی تربیتی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
doi
10.30473/clpsy.2025.71916.1750چکیده
هدف از پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی آموزش ذهنآگاهی، تحریک جریان مستقیم ترانس کرانیال و تلفیق آموزش ذهنآگاهی با تحریک جریان مستقیم ترانس کرانیال بر حافظه کاری و فرا حافظه نوجوانان بود. روش پژوهش حاضر از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون - پسآزمون با گروه گواه انجام شد. جامعه آماری این پژوهش تمامی دانشآموزان پسر مشغول به تحصیل پایه نهم شهرستان بوانات در سال 1403-1402 بودند. نمونه این پژوهش متشکل از 80 دانشآموز بوده که به روش نمونهگیری در دسترس از چهار مدرسه انتخاب و دانشآموزان هر مدرسه بهعنوان یکی از چهار گروه آزمایش (آموزش ذهنآگاهی، tDCS، تلفیق آموزش ذهنآگاهی با tDCS) و گروه کنترل قرار گرفتند. ابزارهای این پژوهش شامل آزمون حافظه کاری n-Back، مقیاس فرا حافظه نوجوانان، بسته آموزش ذهنآگاهی و دستگاه estim2 بود. یافتهها: هر سه روش آموزش ذهنآگاهی، tDCS و تلفیق آموزش ذهنآگاهی با tDCS بر حافظه کاری و فرا حافظه اثربخش بودند. همچنین نتایج آزمون تعقیبی بونفرونی نیز نشان داد بیشترین اثربخشی مربوط به تلفیق آموزش ذهنآگاهی با tDCS، در رتبه دوم آموزش ذهنآگاهی و در رتبه سوم tDCS بوده است. نتیجهگیری: نتایج نشان داد که آموزش ذهنآگاهی و tDCS هر یک در جایگاه خودشان میتوانند حافظه کاری و فرا حافظه را بهبود بخشند درحالیکه تلفیق آموزش ذهنآگاهی با tDCS میتواند بر تقویت حافظه کاری و فرا حافظه نوجوانان مؤثرتر باشد
