مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و پذیرش و تعهد بر پریشانی هیجانی و سبک زندگی مرتبط با چاقی در افراد مبتلا به اضافه وزن با رفتار خوردن آشفته: یک مطالعه نیمه تجربی

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی تهران

2

3 دانشگاه علوم پزشکی ایران

doi
10.22123/chj.2026.562991.2240
چکیده

مقدمه : چاقی و اضافه‌وزن یک مشکل عمده سلامتی است. هدف مطالعه حاضر مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و پذیرش و تعهد بر پریشانی هیجانی و سبک زندگی مرتبط با چاقی در افراد مبتلا به خوردن آشفته بود. مواد و روش ­ها: این پژوهش نیمه تجربی با طرح پیش­آزمون-پس­آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری تمامی مراجعه‌کنندگان مبتلا به اضافه‌وزن به دو کلینیک چاقی شهر تهران از دی 1402 تا خرداد 1403 به تعداد 200 نفر بودند . با نمونه‌گیری در دسترس و هدفمند 45 نفر انتخاب و با قرعه‌کشی در سه گروه درمان شناختی رفتاری، تعهد و پذیرش و کنترل (هر گروه 15 نفر) قرار گرفتند. برای گروه‌های آزمایش، درمان شناختی رفتاری و تعهد و پذیرش 8 جلسه اجرا شد و گروه کنترل درمانی دریافت نکرد. ابزار پژوهش پرسشنامه‌های پریشانی هیجانی Simmons و Gaher و سبک زندگی مربوط به چاقی Clark و همکاران بود . برای تجزیه و تحلیل داده­ها از آنالیز واریانس دوطرفه با اندازه‌گیری­های مکرر استفاده شد. یافته ­ها : میانگین و انحراف معیار نمره سبک زندگی مرتبط با چاقی درگروه ، شناختی رفتاری در پیش‌آزمون 39/6 ± 61/103 و پس­آزمون 65/5 ± 07/75 تفاوت معنی‌دار داشت، هم‌چنین در گروه تعهد و پذیرش به ترتیب 24/5 ± 58/103 و 16/5 ± 27/88 تفاوت معنی‌دار داشت ( 05 / 0 > p ) . میزان بهبودی گروه درمان تعهد و پذیرش در نمرات پریشانی هیجانی به طور معنی­داری بیشتر از گروه درمان شناختی رفتاری بود (032/0= p ) . نتیجه­ گیری : درمان تعهد و پذیرش مداخله‌ای کارآمدتر در کاهش پریشانی هیجانی در افراد مبتلا به اضافه‌وزن می‌باشد. استفاده از آن در کنار سایر روش‌های درمانی به درمانگران و متخصصان تغذیه توصیه می‌شود.