اثربخشی آموزش کنترل تکانه بر سازگاری اجتماعی و تاب‌آوری روان‌شناختی مردان دارای رفتارهای پرخطر رانندگی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشگاه آزاد اسلامی

3 دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله

4

doi
10.22123/chj.2026.528207.2203
چکیده

مقدمه: عامل انسانی، بیشترین سهم را در تلفات ناشی از تصادفات دارد. شیوه رانندگی تهاجمی و تخلفات ناشی از آن را باید در مؤلفه‌های روانی و شخصیتی افراد جستجو کرد. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش کنترل تکانه بر سازگاری ‌اجتماعی و تاب‌آوری‌ روانشناختی افراد دارای رفتارهای پرخطر رانندگی انجام گرفته است. مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر، نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش تمامی مردان دارای رفتارهای پرخطر رانندگی (تعداد 157 نفر) در سال 1403 شهر اردبیل بودند . تعداد 30 نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به ‌صورت تصادفی در دو گروه مساوی آزمایش و کنترل جایگزین شدند . گروه آزمایش 8 جلسه 60 دقیقه‌ای برنامه آموزش کنترل تکانه Sperry را دریافت کردند. جمع‌آوری داده‌ها توسط پرسشنامه سازگاری اجتماعی Bell و مقیاس تاب‌آوری Connor و Davidson انجام شد. داده‌ها با استفاده از آنالیز کوواریانس چندمتغیره تحلیل شدند. یافته‌ها: در گروه آزمایش میانگین و انحراف معیار نمره سازگاری اجتماعی در پیش‌آزمون و پس‌آزمون به ترتیب 92/18 ± 80/112 و 28/11 ± 86/138 و نمره تاب‌آوری روان‌شناختی 65/12 ± 00/62 و 82/8 ± 66/80 بود، در گروه کنترل میانگین و انحراف معیار نمره سازگاری اجتماعی در پیش‌آزمون و پس‌آزمون به ترتیب 27/18 ± 46/122 و 22/18 ± 00/124 و نمره تاب‌آوری روان‌شناختی 38/10 ± 60/71 و 04/10 ± 00/73 بود (001/0 p< ). نتیجه‌گیری: در نتیجه، آموزش کنترل تکانه به افراد کمک می‌کند تا هیجانات خود را به‌طور مؤثرتری تنظیم کنند، رفتارهای پرخطر را کاهش دهند و سطح سازگاری خود را ارتقا بخشند. این فرایند با افزایش تاب‌آوری روان‌شناختی، توانایی افراد را در ارزشیابی موقعیت‌های مختلف، سازگاری با آن‌ها و اتخاذ تصمیم‌های مناسب بهبود می‌بخشد.