اثربخشی درمان شناختی-رفتاری و ذهنآگاهی بر عدالت زناشویی و پرخاشگری پنهان در زوجین ناسازگار
نویسندگان
1
2 دانشگاه علوم پزشکی ایران
3
doi
10.22123/chj.2026.514834.2177چکیده
مقدمه: زوجین ناسازگار در زندگی زناشویی با مشکلهای فراوانی، بهویژه در زمینههای پرخاشگری پنهان و کیفیت زندگی زناشویی مواجه هستند. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی درمان شناختی-رفتاری و درمان ذهنآگاهی بر عدالت زناشویی و پرخاشگری پنهان در زوجین ناسازگار انجام شد. مواد و روش ها: پژوهش حاضر نیمهتجربی با طرح پیشآزمون، پسآزمون و گروه کنترل با پیگیری دوماهه بود. تمامی زوجین ناسازگار مراجعهکننده به کلینیک روانشناختی دکتر روحی شهر تهران در سال 1401 جمعیت آماری پژوهش را (تعداد تقریبی120 نفر زوج) تشکیل دادند، که با نمونهگیری در دسترس تعداد 48 نفر انتخاب و بهشیوه انتصاب تصادفی در سه گروه مساوی گمارش شدند. گردآوری دادهها با پرسشنامه سازگاری زناشویی Spanier ، پرسشنامه عدالت زناشویی Ghaffari و همکاران و پرسشنامه پرخاشگری پنهان Nelson و Carroll انجام شد. مداخلات درمانی طی 8 جلسه 90 دقیقهای برای گروههای آزمایش اعمال شد. گروه کنترل درمانی دریافت نکرد. دادهها توسط آنالیز واریانس دوطرفه با اندازهگیریهای مکرر تجزیهوتحلیل شد. یافته ها: نمرات عدالت توزیعی (410/24= F ، 238/0= η )، عدالت تعاملی (229/9= F ، 305/0= η )، عدالت زناشویی (585/23= F ، 529/0= η )، کنارهگیری عاطفی (393/21= F ، 485/0= η )، تخریب وجهه (851/21= F ، 510/0= η ) و پرخاشگری پنهان (549/45= F ، 684/0= η ) در گروههای آزمایش، در مقایسه با گروه کنترل بهطور معنیداری بهبود یافت و این بهبودی در مرحله پیگیری پایدار بود (05/0> p ). آزمون Bonferoni بین دو شیوه درمانی از نظر میزان اثربخشی، تفاوت معنیداری نشان نداد (05/0< p ). نتیجهگیری: با توجه به نتایج مذکور، درمانگران، مشاوران و روانشناسان برای کاهش پرخاشگری پنهان و افزایش کیفیت زندگی زناشویی گروههای آسیبپذیر از جمله زوجین ناسازگار میتوانند از رویکردهای درمانی مبتنی بر شناختی/رفتاری و ذهنآگاهی استفاده نمایند.