ارزیابی اثرات بی دردی و آرام بخشی تزریق پتیدین (مپریدین) با زایلازین هیدروکلراید در اسب

doi
چکیده

هدف از این مطالعه بررسی اثرات بی‌دردی و آرام بخشی پتیدین هیدروکلراید با زایلازین می‌باشد. به همین منظورتعداد 10 راس اسب با سن بین 2 تا 8 سال ووزن بین 250 تا 350 کیلوگرم به دو گروه 5 راسی تقسیم شدند. به اسب‌های گروه تیمار، ترکیب پتیدین با دوز ۲ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن بصورت داخل عضلانی و زایلازین 2% به میزان 2/0 میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن بصورت داخل وریدی تزریق گردید. همچنین به اسبان گروه شاهد، نرمال سالین به میزان ۱ میلی‌لیتر به ازای هر ۴۵ کیلوگرم وزن بدن بصورت داخل وریدی تزریق گردید. برخی از علایم حیاتی همچون درجه حرارت، تعداد تنفس و ضربان قلب قبل از تزریق دارو و در فواصل 5 دقیقه‌ای تا 6 ساعت پس از تزریق مورد اندازه‌گیری واقع و ثبت گردید. وسعت و میزان بی دردی احتمالی از تحریک فرو بردن یک سوزن نازک در نواحی مختلف مقعد، پرینه و پهلوها و واکنش و عکس العمل حیوان ثبت گردید. نتایج حاصل توسط آنالیز واریانس دوطرفه (ANOVA) و آزمون اندازه‌های تکراری (repeated measurement) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و برای بررسی با سطح معنی‌داری 05/0>P از تست چند دامنه‌ای دانکن استفاده شد. نتایج نشان داد تزریق همزمان پتیدین و زایلازین باعث ایجاد حالت آرام بخشی مناسب گردید. پایین آمدن سر و شل شدن لب پایین مشهود بود. علائم شدیدتر تضعیف عمومی مانند عدم تعادل در اکثر اسب‌ها مشاهده گردید. حیوان به تمامی تحریکات نیش سوزن با حرکات دم و قسمت خلفی و انقباض عضلات ناحیه وگاهی لگد زدن پاسخ داد. میانگین ضربان قلببه طور قابل توجهی در گروه درمانیدر زمان‌های 30و 60پس از تزریقافزایش یافت که این تغییرات از نظر آماری )05/0>(P معنی‌دار بود. درجه حرارت بدن نیز به‌طور متوسط در اسب‌های گروه تیمار15 دقیقه پس از تزریقکاهش یافت که این تغییرات از نظر آماری )05/0>(P معنی‌دار بود. کمتریندرجه حرارت مقعدیثبت شده درگروه درمانی 3/0±35.92در15 دقیقه بعد از تزریق بودکه 30 دقیقهپس از تزریق به حالت پایدار بازگشت. تعداد تنفسدرگروهدرمانی به طور قابل توجهیدر زمان‌های 15 و 30 بعد از تزریقدر مقایسه باگروه کنترلکاهش یافته است که این تغییرات از نظر آماری )05/0>(P معنی‌دار بود. نتایج حاصل از این مطالعه نشان می‌دهد که تزریق توام پتیدین با زایلازین به میزان‌های ذکر شده سریع‌الاثر بوده و آرام‌بخشی مناسبی را در حیوان ایجاد می‌کند در حالیکه فاقد اثرات بی دردی می‌باشد وعوارض جانبی این ترکیب دارویی نیز در حد قابل قبولی بوده و هیچگونه خطری برای حیوان ایجاد نمی‌کند.