بررسی زبان‌شناختی تناسب آیات بر پایة اصل همکاری گرایس

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه علوم اسلامی رضوی

doi
چکیده

معاندان و کژاندیشان از همان زمان پیامبرN بحث عدم تناسب و نبودِ انسجام بین آیات قرآن کریم را مطرح کرده‌اند. در دوره‌های اخیر نیز، خاورشناسان مغرض به این امر پرداخته و سعی کرده‌اند به پندار باطل خویش، بلاغت کلام وحی را خدشه‌دار کنند. اصل همکاری، از نظریه‌های مطرح زبان‌شناسی، به ویژه در زیرشاخه‌های واکاوی متن و منظورشناسی است که از سوی گرایس، فیلسوف ـ زبان‌شناس معروف، پیشنهاد شده است. این نظریه، برای واکاوی متن و بررسی چگونگی پیام‌گزاری، پیام‌گیری، تولید و دریافت معانی ضمنی متن و نیز برای بررسی و نشان دادن وجوه ادبی متن تا کنون کارایی بسیار بالایی داشته است. این مقاله با بهره‌گیری از اصل همکاری گرایس، به تناسب آیات قرآن دقت نظر داشته و سعی کرده است برای تناسب‌گریزی ظاهری آیات، توجیهی زبان‌شناختی و بلاغی ارائه دهد.