مقایسه اثربخشی آموزش ذهنآگاهی و آموزش کارکردهای اجرایی بر شاخصهای خودکارآمدی دانشآموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر همدان در سال 1403
نویسندگان
1
2
3
doi
10.22123/chj.2025.499311.2153چکیده
مقدمه: خودکارآمدی و باور به خود میتواند نقش مؤثری در موقعیتهای اجتماعی-تحصیلی دانشآموزان داشته باشد. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی برنامههای آموزش ذهنآگاهی و کارکردهای اجرایی بر شاخصهای خودکارآمدی دانشآموزان دختر انجام شد. مواد و روشها: پژوهش، نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون و گروه کنترل بود. تمامی دانشآموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر همدان در سال 1403-1402 (1205 نفر) جمعیت آماری پژوهش را تشکیل دادند که با نمونهگیری تصادفی خوشهای چند مرحلهای تعداد 60 نفر انتخاب و بهشیوه تصادفی در سه گروه 20 نفری گمارش شدند. دادهها توسط چکلیست اطلاعات دموگرافیک و پرسشنامه خودکارآمدی عمومی Sherer و Maddux گردآوری شدند. آموزش ذهنآگاهی طی 8 جلسه و آموزش کارکردهای اجرایی طی 10 جلسه برای گروههای آزمایش اعمال شد. گروه کنترل آموزشی دریافت نکرد. دادهها توسط آنالیز کوواریانس چندمتغیری تحلیل شد. یافتهها: آموزش ذهنآگاهی و کارکردهای اجرایی نسبت به گروه کنترل باعث بهبود شاخصهای آغاز رفتار (از 456/6=F و 138/0 p در پسآزمون)، تکمیل رفتار (از 058/21=F و 454/0 p در پسآزمون)، رویارویی با موانع (از 101/2=F و 151/0 p در پسآزمون) و نمره کل خودکارآمدی (از 024/112=F و 143/0 p در پسآزمون) شدند. آزمون تعقیبی بنفرونی بین اثربخشی دو برنامه آموزشی تفاوت معنیداری نشان نداد. نتیجهگیری: با توجه به نتایج، درمانگران و مربیان فعال در عرصه یادگیری میتوانند جهت بهبود خودکارآمدی دانشآموزان استفاده از روشهای آموزش ذهنآگاهی و کارکردهای اجرایی را در کنار سایر برنامههای آموزشی مدنظر قرار دهند.