مقایسه‏ ویژگی‏های زیستی دو جمعیت منطقه‏ای شته مومی کلم Brevicoryne brassicae (L.) (Hem., Aphididae) روی کلزا در شرایط آزمایشگاه

نویسندگان

1 حشره‌شناسی کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اراک، اراک

2 گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شیراز، شیراز

3 گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، عضو باشگاه پژوهشگران جوان واحد اراک

4 گروه حشره‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

doi
چکیده

شته مومی کلم، Brevicoryne brassicae (L.) یکی ازآفات مهم کلزا و سایر چلیپاییان در بسیاری از مناطق جهان به شمار می‌رود. در این تحقیق، آماره های دموگرافیک شته B. brassicae شامل جدول زندگی ، تولید مثل و رشد جمعیت روی دو جمعیت شیراز و گرگان مورد بررسی قرار گرفت. مطالعات آزمایشگا هی در دمای 1±25 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 5±60 درصد و دوره نوری 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی انجام شد. داده ها بر اساس روش جک نایف و با استفاده از نرم افزارهای SAS و MINITAB تجزیه شدند. بر اساس نتایج به دست آمده بین میانگین طول دوره قبل از بلوغ شته در دو جمعیت شیراز و گرگان تفاوت معنی دار مشاهده شد. بین دوره زندگی شته در دو جمعیت شیراز و گرگان تفاوت معنی دار وجود داشت. امید به زندگی در زمان ظهور حشرات کامل در دو جمعیت شیراز و گرگان به ترتیب 92/7 و 46/9 روز بود. بین نرخ ناخالص باروری در دو جمعیت شیراز و گرگان تفاوت معنی دار مشاهده شد. نرخ خالص تولید مثل شته در دو جمعیت شیراز و گرگان به ترتیب 22/9 و 54/7 ماده/ماده/ نسل به دست آمد. نرخ ذاتی افزایش جمعیت شته در دو جمعیت شیراز و گرگان به ترتیب 21/0 و 19/0 ماده/ ماده/ روز و نرخ متناهی افزایش جمعیت در دو جمعیت شیراز و گرگان به ترتیب 23/1 و 21/1 روز تعیین شد. متوسط زمان نسل شته در دو جمعیت شیراز و گرگان به ترتیب 58/10و 48/10 روز محاسبه گردید. مدت زمان لازم برای دو برابر شدن جمعیت در دو جمعیت شیراز و گرگان به‌ ترتیب 3/3 و 59/3 روز به‌ دست آمد.