بررسی اثربخشی درمان‏های ترکیبی شناختی-رفتاری و نوروفیدبک برکاهش عود در سوءمصرف‏کنندگان مواد محرک دارای نشانه‌های افسردگی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تخصصی روانشناسی، گروه روانشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.

2 استاد گروه روانشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.

3 استادیار گروه روانشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.

4 استادیار، گروه روانشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.

doi
10.30473/clpsy.2024.70784.1739
چکیده

هدف: هدف مطالعه حاضر تعیین اثربخشی درمان ترکیبی شناختی-رفتاری و نوروفیدبک برکاهش عود در سوءمصرف‏کنندگان مواد محرک دارای نشانه‌های افسردگی است. روش: پژوهش نیمه‏ آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و دوره پیگیری دو ماهه انجام شد. تمامی مردان سوءمصرف‏ کننده مواد مراجعه ‏کننده به مرکز درمان سوءمصرف مواد سپاهان منطقه 1 شهر تهران در سال 1402 جمعیت آماری پژوهش را تشکیل دادند. با روش نمونه‏ گیری در دسترس و مبتنی بر هدف از بین سوءمصرف‏کنندگان مواد دارای معیارهای ورود به پژوهش تعداد 36 نفر انتخاب و به شیوه تصادفی ‏سازی در 2 گروه 18 نفری (گروه درمان ترکیبی در سوءمصرف‏کنندگان مواد محرک، گروه کنترل در سوءمصرف‏کنندگان مواد محرک) جایگزین شدند. گردآوری داده‏ ها با چک ‏لیست اطلاعات دموگرافیک-فرم محقق‌ساخته، پرسشنامه تجدیدنظر شده افسردگی و پرسشنامه خطر عود مصرف مواد انجام شد. تحلیل داده‏ها با روش‌های آماری، آزمون پیش‏ فرض‏های آمار پارامتریک و آنالیز واریانس با اندازه‌گیری مکرر با نرم‏افزار آماری Spss-v26 انجام شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد درمان ترکیبی در آزمودنی‏های گروه آزمایش دو گروه سوءمصرف‏کننده مواد محرک بر کاهش میزان عود مصرف و ابعاد آن (قصد مصرف، مشکلات هیجانی، اجبار در مصرف، فقدان کنترل و انتظار مثبت از مصرف مواد) اثربخش است (05/0>P). نتیجه‌گیری: این مطالعه بیش از پیش نقش سازه ‏های روانی-رفتاری را در مبتلایان به سوءمصرف مواد روشن ساخته و لزوم استفاده از رویکردهای درمانی ترکیبی (شناختی-رفتاری و نوروفیدبک) را به‌منظور تعدیل علائم در مبتلایان به سوءمصرف مواد آشکار می‏سازد.

کلیدواژه‌ها