فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

وقوع تنش کم¬آبی پس از گرده¬افشانی در شرایط کشت گندم، یکی از مهم¬ترین عامل کاهش¬دهنده عملکرد در اغلب مناطق کشاورزی ایران است. بر این اساس، این طرح به منظور بررسی اثر تنش کم¬آبی پس از گرده¬افشانی روی عملکرد دانه و تبادلات گازی ارقام گندم نان در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه رازی به¬صورت طرح کرت¬های خرد شده در قالب طرح بلوک¬های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. در این شرایط، فاکتور اصلی تیمار تنش کم¬آبی در دو سطح شامل 1) تنش کم¬آبی پس از گرده¬افشانی و 2) بدون تنش و فاکتور فرعی شامل 10 رقم گندم نان (زارع، پارسی، سیوند، پیشتاز، بهار، آذر2، بزوستایا، گاسپارد، سیروان و مرودشت) بودند. نتایج نشان دادند که اعمال تنش کم¬آبی پس از گرده¬افشانی سبب کاهش معنی¬دار عملکرد دانه، تعداد دانه در سنبله، وزن هزار دانه، وزن هکتولیتر و عملکرد بیولوژیک به ترتیب به میزان 46/5، 25/10، 76/17، 1/1 و 29/3 درصد شد، ولی بر تعداد سنبله در مترمربع بی¬تأثیر بود و طی تنش کم¬آبی بیشترین و کمترین مقادیر عملکرد دانه به ارقام پارسی و بزوستایا به ترتیب با مقادیر 11110 و 6080 کیلوگرم در هکتار تعلق داشت. همچنین، اعمال تنش کم¬آبی سبب کاهش سرعت فتوسنتز، محتوی کلروفیل a، کلروفیل b، کلروفیل کل و پروتئین¬های محلول برگ¬ها به میزان 67/16، 03/14، 94/24 و 10/12 درصد و افزایش دمای سطح برگ به میزان 58/12 درصد گردید. به¬طورکلی، ارقام سیوند و پارسی به¬عنوان ارقام پرمحصول و ارقام زارع، مرودشت، سیروان و بهار به¬عنوان ارقام کم محصول در هر دو شرایط رطوبتی شناسایی شدند.