بررسی صفات مورفوفیزیولوژیک برخی از ارقام گندم نان در شرایط نرمال و تنش خشکی
نویسندگان
1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
3 موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، کرج، ایران
4 دانشجوی دکتری زراعت، دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
10.82592/jcep.2014.1209614چکیده
به¬منظور بررسی تاثیر تنش خشکی بر ارقام گندم نان، پژوهشی طی دو ســال¬ زراعــی متوالی ( 98 – 1397 و 99 – 1398) در سایت آزمایش¬های غلات آبی مزرعه پژوهشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان) به صورت کرت¬هاي خـرد شـده در قالـب طـرح بلوك¬هاي کامل تصادفی با سه تکرار انجام شـد. کـرت¬های اصلی شامل رژیم آبیاري (آبیاري کامل تا انتهاي فصل رشد (شاهد بدون تنش خشکی)، آبیاري تا مرحله گلدهی (تنش خشکی متوسط) و آبیاری خاک آب (تنش خشکی کامل) و کرت¬های فرعی شامل شش رقم گندم نان شامل (تیرگان، احسان، کلاته، آراز، تکتاز و آفتاب) بودند. نتایج حاصل از آزمایش نشان داد که تنش خشکی متوسط و تنش خشکی کامل باعث کاهش ارتفاع بوته (به¬ترتیب 37/3 و 88/6 درصد)، تعداد پنجه بارور (به¬ترتیب 39/19 و 72/22 درصد)، تعداد دانه در سنبله (به¬ترتیب 46/7 و 76/15)، وزن دانه در سنبله (به¬ترتیب 38/6 و 86/7 درصد) و عملکرد دانه (به¬ترتیب 66/7 و 29/15 درصد) نسبت به آبیاري کامل تا انتهاي فصل رشد شد. همچنین، نتایج نشان داد تنش خشکی متوسط و تنش خشکی کامل باعث افزایش میزان پرولین (به ترتیب 45/26 و 71/45 درصد) و پلی فنول اکسیداز (به ترتیب 09/13 و 81/20 درصد) شد. به-طورلی نتایج نشان داد که ارقام تکتاز و تیرگان داراي پتانسیل عملکرد بیشتر در هر دو شرایط آبیاري کامل و تنش خشکی متوسط بودند و در شرایط تنش خشکی متوسط و تنش خشکی کامل، ارقام تکتاز و آفتاب از نظر صفات مورد بررسی برتر بودند و با توجه به تحمل بالاتر این ارقام به تنش خشکی، استفاده از این ارقام در مناطق مواجه با محدودیت رطوبت، شایسته پژوهش¬های بلند مدت با جزئیات بیشتری است.