تاثیر کود فسفر و نوع و شیوه مصرف کودهای نیتروژنی بر عملکرد دانه و کارایی‎ زراعی فسفر و مصرف آب ذرت

نویسندگان

1 دانشجوي سابق کارشناسي ارشد اکولوژي گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزي، دانشگاه بوعلي سينا، همدان، ایران.

2 دانشيار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزي، دانشگاه بوعلي سينا، همدان، ایران

doi
10.82592/jcep.2024.1209627
چکیده

نوع و چگونگی کاربرد کودهای نیتروژنی می‌تواند در بهبود جذب فسفر خاک، رشد و عملکرد گیاه موثر باشد. بنابراین پژوهشی به¬صورت فاکتوريل سه عاملي بر پايه طرح بلوک‎هاي کامل تصادفي با سه تکرار در بهار و تابستان 1398 در مزرعه آموزشي پژوهشي دانشگاه بوعلي سينا اجرا شد. عامل اول نوع کود نيتروژني با سه سطح اوره، سولفات آمونيوم و نيترات آمونيوم، عامل دوم شيوه مصرف کود نيتروژني با دو سطح مصرف نواري و مصرف پخش و عامل سوم نيز کود فسفات در دو سطح مصرف و عدم مصرف بود. نتايج نشان داد در شرایط نبود فسفر، مصرف نواری نیترات آمونیوم نسبت به مصرف پخش آن بیشینه شاخص سطح برگ، وزن هزار دانه و کارایی مصرف آب را به¬ترتیب 8/26، 29 و 3/31 درصد افزایش داد. بیشینه سرعت رشد محصول با مصرف نواری دو کود سولفات آمونیوم و اوره حدود 15 درصد نسبت به نیترات آمونیوم افزایش یافت. در نبود فسفر مصرف نواری سولفات آمونیوم در مقایسه با دو کود دیگر تعداد ردیف دانه در بلال، عملکرد زیستی و عملکرد دانه را افزایش داد. در این پژوهش شاخص برداشت تنها تحت تأثیر شیوه مصرف نیترات آمونیوم قرار گرفت. دو کود اوره و سولفات آمونیوم کارایی زراعی فسفر را حدود 35 درصد نسبت به نیترات آمونیوم بالاتر بردند و کاربرد نواری هر سه کود، کارایی زراعی فسفر را نسبت به مصرف پخش آن‌ها حدود 25 درصد افزایش داد. به¬طورکلی توصیه می‎شود در زراعت ذرت، بخشی از کودهای نیتروژنی به‎ویژه سولفات آمونیوم به¬صورت نواری در زمان مصرف کود فسفر استفاده شود.