مقایسه اثربخشی درمان‌های شناختی- رفتاری و پذیرش و تعهد بر کیفیت زندگی و بهزیستی ذهنی مادران دارای کودک مبتلا به اختلال طیف اوتیسم

نویسندگان

1 دانشگاه شیراز

2

3 دانشگاه علوم پزشکی شیراز

doi
10.22123/chj.2022.313445.1806
چکیده

مقدمه: اوتیسم یکی از ناتوانی­های تحولی پیچیده است که علاوه بر فرد، خانواده و جامعه را دچار چالش می­کند. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان­های شناختی- رفتاری و پذیرش و تعهد بر کیفیت زندگی و بهزیستی ذهنی مادران دارای کودک مبتلا به اختلال طیف اوتیسم انجام شد. مواد و روش­ها: این پژوهش نیمه­آزمایشی و با طرح پیش­آزمون- پس­آزمون با گروه گواه و پیگیری بود. جامعه آماری شامل مادران دارای کودک مبتلا به اختلال طیف اوتیسم مراجعه­کننده به انجمن اوتیسم استان گیلان در سال 1398 بود. با روش نمونه­گیری در دسترس، 51 نفر انتخاب و به صورت تصادفی ساده در سه گروه 17 نفری درمان شناختی رفتاری، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و گواه وارد مطالعه شدند. مداخلات درمانی به مدت 2 ماه برای گروه­های آزمایش اعمال شد. گروه گواه مداخله­ای دریافت نکرد. داده­ها توسط چک­لیست اطلاعات دموگرافیک، پرسشنامه­های کیفیت زندگی Harper و Power (1999) و بهزیستی ذهنیKeyes  و Magyar-Moe (2003) جمع­آوری و با آمار واریانس با اندازه­گیری مکرر و آزمون تعقیبی بنفرونی تحلیل شد. یافته­ها: درمان­ شناختی- رفتاری و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد موجب افزایش کیفیت زندگی و بهزیستی ذهنی شد (001/0>p). بین اثربخشی درمان شناختی- رفتاری و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در افزایش کیفیت زندگی و بهزیستی ذهنی مادران دارای کودک مبتلا به اختلال طیف اوتیسم تفاوت معنی­داری وجود نداشت. نتیجه­گیری: استفاده از مداخلات مبتنی بر درمان شناختی- رفتاری و پذیرش و تعهد می­تواند موجب افزایش کیفیت زندگی و بهزیستی ذهنی در مادران دارای کودک مبتلا به اختلال طیف اوتیسم ­شود.