ارزیابی اثرات ناهمگن شاخص‌های اقتصاد دانش بنیان بر رفاه اقتصادی در کشورهای منتخب اسلامی: رویکرد کوانتایل رگرسیون

نویسندگان

1 گروه اقتصاد مدیریت، دانشکده اقتصاد مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، شیراز ، ایران

2 گروه اقتصاد مدیریت، دانشکده اقتاصد مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، شیراز ، ایران

doi
https://doi.org/10.82247/jebr.2025.1199092
چکیده

امروزه اقتصادهای جهان به سرعت در حال دستیابی به دانش بیشتر هستند؛ به طوری که میزان مشارکت دانش در فرایندهای اقتصادی آن­چنان افزایش یافته است و حرکت در سمت اقتصاد دانش بنیان بر رشد و تولید اقتصاد کشورها و در نتیجه رفاه اقتصادی آنها تاثیر بسزایی داشته است. در همین راستا  هدف تحقیق مورد نظر بررسی ناهمگنی اثر شاخص‌های اقتصاد دانش‌بنیان (شامل سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه، توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات، آموزش عالی و نوآوری) بر رفاه اقتصادی در کشورهای منتخب اسلامی، از روش رگرسیون کوانتایل است. داده­های مورد نیاز در دوره زمانی (2023-2010)، از سایت بانک جهانی استخراج گردیده و داده‌های پانلی با استفاده از این روش در کوانتیل‌های 1/0 و 9/0تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که شاخص توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات در هر دو کوانتیل دارای بیشترین تأثیر مثبت است، در حالی که تأثیر سایر شاخص‌ها در کوانتیل 9/0 به طور قابل توجهی بیشتر است. همچنین، تولید ناخالص داخلی نیز تأثیر مثبتی بر رفاه اقتصادی دارد. این نتایج حاکی از آن است که سیاست‌گذاران در طراحی استراتژی‌های توسعه اقتصادی، باید به ناهمگنی تأثیر این شاخص‌ها در سطوح مختلف رفاه اقتصادی توجه کنند. توصیه می‌شود که توسعه ICT برای تمامی سطوح و تمرکز بر R&D، آموزش عالی و نوآوری برای سطوح بالاتر رفاه اقتصادی در نظر گرفته شود.