ارتباط بین بحران مالی و اجتناب مالیاتی با نقش تعدیلی اهرم مالی

doi
https://doi.org/10.82247/jebr.2025.1199659
چکیده

هدف اصلی این پژوهش، تعیین تاثیر ارتباط بین بحران مالی و اهرم مالی بر اجتناب مالیاتی در بورس اوراق بهادار تهران می­باشد، که البته در این پژوهش اهرم مالی به عنوان متغیر تعدیلی وارد مدل شده است. شرکت­ها همواره در پی پرداخت مالیات کمتر هستند. اجتناب مالیاتی، از جمله روش­هایی است که پرداخت‎کنندگان مالیات می­توانند به‎منظور کاهش مبلغ مالیات از آن استفاده کنند.  این پژوهش برای یک دوره­ی 5 ساله بین سال­های 98 تا 1402 انجام شد. در این پژوهش اندازه­ی شرکت نیز به عنوان متغیر کنترلی استفاده شده است.­ اطلاعات نمونه­ی شرکت‌هاي مورد مطالعه پس از بررسي در دسترس بودن اطلاعات آن­ها با جمع‌آوري به کمک نرم­افزار اکسل طبقه‌بندي و به کمک نرم‌افزار ایویوز مورد آناليز و تحليل واقع شدند. نتایج پژوهش نشان داد؛­ بین بحران مالی و اجتناب مالیاتی رابطه­ی منفی وجود داشته و این رابطه معنادار نیز می­باشد. همچنین اهرم مالی رابطه­ی بین بحران مالی و اجتناب مالیاتی را به گونه­ای مثبت تعدیل می­کند. در نگاه اول چنین به­نظر می­رسید که شرکت­هایی که دارای بحران مالی هستند به احتمال زیاد اجتناب مالیاتی بیش­تری را انجام می­دهند، اما نتایج پژوهش حاضر حاکی از آن است که بین بحران مالی و اجتناب مالیاتی شرکت­ها رابطه منفی و معناداری وجود دارد. شاید یکی از دلایل آن قوانین محکم مالیاتی باشد که از طرف سازمان امور مالیاتی کشور وضع شده است و شرکت­ها علیرغم داشتن بحران مالی مجبور به پرداخت کامل مالیات خود هستند. در شرایط بحران مالی، اجتناب مالیاتی خیلی نمی­تواند برای شرکت­ها مثمرثمر باشد، بنابراین از جایگزین­هایی که اثربخشی بیش­تری داشته باشد، استفاده خواهند نمود.