اثر پیش‌تیمار بذر و عمق کاشت بر عملکرد و پروتئین لوبیا سفید (Phaseolus vulgaris L.)

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه زراعت، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران

2 گروه زراعت، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران

3 دانشیار گروه زراعت و آگرواکولوژی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران.

doi
10.82592/jcep.2025.1228928
چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر تیمارهای مختلف پرایمینگ‌بذر و عمق کاشت بر عملکرد و پروتئین لوبیاسفید رقم پاک، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در 3 تکرار در روستای طسمالو واقع در 15 کیلومتری شهرستان ارومیه در سال 1392 اجرا شد. عامل اول شامل عمق¬های مختلف کاشت 2، 4 و 6 سانتی¬متر و عامل دوم پرایمینگ‌بذر با تیمارهای مختلف شاهد، هیدروپرایمینگ، پلی‌اتیلن‌گلیکول، نیترات‌پتاسیم و جلبک‌دریایی بود. نتایج نشان داد که تیمارهای مختلف عمق‌کاشت تأثیر آماری معنی¬داری بر صفات ارتفاع بوته، وزن دانه در بوته، درصد پروتئین دانه، عملکرد دانه و بیولوژیک لوبیا داشت و پرایمینگ‌بذر بر کلیه صفات به جز ارتفاع بوته، وزن‌هزاردانه و درصد پروتئین دانه تأثیر معنی‌داری داشت. اثر متقابل عمق کاشت در پرایمینگ‌بذر نیز تأثیر معنی‌داری بر وزن دانه در بوته، وزن‌هزاردانه، درصد پروتئین دانه و عملکرد بیولوژیک داشت. بیش‌ترین میزان عملکرد دانه با 6/3581 کیلوگرم در هکتار از عمق کاشت 4 سانتی¬متر به¬دست آمد و همچنین پرایمینگ‌بذر باعث افزایش عملکرد دانه در حدود 38 درصد نسبت به شاهد شد. در عمق کاشت 4 سانتی‌متر پرایمینگ‌بذور با پلی‌اتیلن‌گلیکول، نیترات‌پتاسیم و جلبک‌دریایی نسبت به هیدروپرایمینگ تأثیر بیش‌تری در افزایش وزن هزاردانه داشت. همچنین تیمار پلی‌اتیلن‌گلیکول در عمق کاشت دو سانتی¬متر، درصد پروتئین دانه را 62/29 درصد افزایش داد. نتایج نشان داد که تیمارهای مختلف پرایمینگ‌بذر در عمق‌های مختلف کاشت نسبت به تیمارهای گروه شاهد (عدم ‌پرایمینگ ‌بذر) تأثیر مثبتی بر وزن دانه در بوته، وزن هزاردانه، درصد پروتئین و عملکرد بیولوژیک داشت.