بررسی کمی و کیفی عملکرد و اجزای عملکرد گیاهان علوفه ای جدید به تاریخ برداشت

نویسندگان

1 کارشناس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، گرگان، ایران.

2 دانشیار پژوهش، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران.

doi
10.82592/jcep.2025.1228930
چکیده

به‌منظور مطالعه اثر زمان برداشت بر عملكرد کمی و کیفی علوفه‌های جدید در نه سطح شامل خردل علوفه‌اي (Brassica juncea) رقمS-83، گلرنگ علوفه‌ای (Carthamus tinctorius) ارقام گل مهر، گلدشت و پرنیان، کلزای علوفه‌ای (Brassica sp.) ارقام زرفام، ظفر،RGS0003 ، پراست و باقلای علوفه‌ای (Vicia faba L.) رقم مهتا، آزمایشی به¬صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار در ايستگاه تحقیقات کشاورزی گرگان طی دو سال زراعی 1400-1399 و 1401-1400 اجرا گردید. زمان برداشت در چهار سطح برای کلزا (در مراحل 10 درصد غنچه‌دهی، 50 درصد غنچه‌دهی، شروع گلدهی و 5 درصد گلدهی)، برای گلرنگ (در مراحل 10 درصد تکمه‌دهی، 50 درصد تکمه‌دهی، شروع گلدهی و 5 درصد گلدهی)، برای خردل و باقلا (در مراحل 10 درصد گلدهی، 50 درصد گلدهی یا 10 درصد غلاف‌دهی، پایان گلدهی یا 50 درصد غلاف‌دهی و 100 درصد غلاف‌دهی) مورد بررسی قرار گرفت. كاشت در هر کرت شامل 4 خط کاشت برای باقلا با فاصله 50 سانتی‌متر از هم و 8 خط کاشت برای سایر محصولات با فاصله 25 سانتی‌متر ازهم به طول 8 متر (عرض 2 متر) بود که به‌صورت پشت سرهم انجام گردید و بعد از سبزشدن در مرحله 3 تا 5 برگي طوري تنك شد كه فاصله بوته‌ها روي رديف براي باقلا و سایر محصولات علوفه‌ای به‌ترتيب 12 و 5 سانتي¬متر باشد. بدین‌ترتیب تراکم مدنظر برای باقلا 167 هزار بوته در هکتار و برای سایر محصولات 800 هزار بوته در هکتار بود. نتايج بررسی و مقایسه عملکرد علوفه تر نشان داد که بيشترين عملکرد و تولید علوفه از کشت کلزا رقم پراست با عملکرد 81/60 تن در هکتار حاصل گرديد و پس از آن خردل علوفه ای با عملکرد 93/49 تن در هکتار در کلاس B رده‌بندی شد. سایر ارقام کلزا و گلرنگ از نظر عملکرد، اولویت بعدی را داشتند. مناسب‌ترین زمان برداشت علوفه كلزای علوفه ای و گلرنگ علوفه ای هم مرحله 5 درصد گلدهی و برای خردل و باقلا مرحله 100 درصد غلاف‌دهی بود. میزان پروتئین کلزای علوفه‌ای رقم پراست 06/19 درصد (بیشترین مقدار) بود که اختلافش با سایر گونه‌ها و ارقام از نظر آماری معنی‌دار بود. نتایج بررسی کمی و کیفی علوفه‌های موردبررسی نشان داد، زراعت کلزای علوفه‌ای رقم پراست در گرگان ارجحیت داد.