فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از این مطالعه بررسی همبستگی بین نوع خاک و پراکنش علف‌های‌هرز در مزارع گندم دیم شهرستان مراغه بود. بدین منظور، 50 مزرعه در مناطق مختلف شهرستان مراغه در سال 1400 انتخاب و نمونه‌برداری از نوع و تراکم علف¬های¬هرز و خاک به روش w انجام شد. از تجزیه تطابقی متعارف (CCA) برای همبستگی بین گونه-های مختلف علف¬هرز با بافت خاک، اسیدیته، هدایت الکتریکی، کربنات کلسیم، کربن آلی، ماده آلی و نیتروژن استفاده شد. در مجموع، 78 گونه علف¬هرز شناسایی شد. تلخه (Acroptilon repens L. DC.)، یولاف وحشی زمستانه (Avena ludoviciana L. Durieu)، بی‌تی‌راخ (Galium aparine L.) و جغجغک (Vaccaria grandiflora (Fisch. ex DC.) Jaub. and Spach)، علف‌های‌هرز با فراوانی 100 درصد در مناطق مورد مطالعه بودند. نتایج تجزیه CCA نشان داد از نظر نوع بافت خاک؛ درصد شن بیشترین اهمیت را در پراکنش گونه‌های علف¬های¬هرز دارد. از نظر خواص شیمیایی خاک، اسیدیته و هدایت الکتریکی به ترتیب بیش‌ترین و کم‌ترین تاثیر را روی ترکیب جمعیتی علف‌های‌هرز داشتند. سینه کبکی (Bongardia chrysonogum)، به عنوان گونه انحصاری منطقه شخته‌لوی و کیسه‌کشیش (Capsella bursa-pastoris L. Medicus)، گل‌گندم تبریزی (Centaurea congesta Wagenitz)، ریش قوش (Crepis foetida L.)، علف باغی (Dactylis glomerata L.)، اسپرس تاج‌خروسی (Onobrychis Crista- Galli L. Lam.)، طوسک صحرائی (Scabiosa Olivieri Coult) و گندم یونانی (Triticum boeticum Boiss.)، به عنوان گونه‌های بومی منطقه سنوکش، بیش‌ترین حضور را در خاک‌های قلیائی و شنی دارند. بنگ‌دانه (Hyoscyamus pusillus L.) و غربیلک (Lamium amplexicaule L.)، گونه‌های بومی منطقه خرمازرد، بیشترین حضور را در خاکی با اسیدیته پایین دارند. نتایج این بررسی نشان داد بافت خاک پاسخگوی 100 درصدی واریانس پراکنش علف‌های‌هرز است. در مقایسه، خواص شیمیایی خاک تنها توجیه‌کننده 1/52 درصد از پراکنش گونه‌هاست و برخی خواص شیمیایی تاثیرگذار در ترکیب جمعیتی علف‌های‌هرز نادیده گرفته شده‌اند.