فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مقاله به دنبال واکاویدن مسئله بازنمایی رفتار مجرمانه در تلویزیون با تمرکز بر مستند تلویزیونی شوک هستیم تا نشان دهیم که این بازنمایی می­تواند بر نحوه جرم­انگاری رفتارها در جامعه واقعی اثر بگذارد. با روش نشانه­‌شناسی به سراغ مستند شوک که درباره انحرافات جوانان است رفته، دلالت­‌های ثانویه آن را نشان داده و بر نحوه رمزگشایی مقامات رسمی نظام عدالت کیفری از رمزگذاری های صورت گرفته، تمرکز می­کنیم. توضیح آنکه رابطه رسانه و جرم همواره در جرم شناسی کلاسیک مطرح بوده است اما جرم‌شناسی فرهنگی به­‌عنوان رویکرد نظری برآمده از مطالعات فرهنگی، برداشت‌های ساده انگارانه از این رابطه را به کناری نهاد و معنای جرم را برساختۀ نظام های بازنمایی دانست. هراس اخلاقی تولید شده توسط رسانه­‌ها، مفهوم جرم­‌انگاری را از معنای سنتی آن که در حقوق کیفری مورد نظر است، فراتر برده و جنبه های جدیدی به آن می دهد. تلویزیون به­‌مثابه رسانه­‌ای فراگیر و عامه پسند با پردازش‌­های ایدئولوژیک از وقایع اجتماعی، نقش مهمی در این فرایند جرم­‌انگاری پنهان ایفا می­کند. یافته­‌های این تحقیق نشان می­دهد که در گفتمان تلویزیون ایران، تیپ گروهی از جوانان در قالب مصرف کنندگان منفعل نمادها، موسیقی زیرزمینی و فرقه­‌ها رمزگذاری شده است. از سوی دیگر، گفتمان رسمی پلیسی و قضایی، اولا خود در برساختن هراس اخلاقی از جوانان از طریق ایجاد دوگانه­‌ها و بازتولید اسطوره­‌هایی مانند جوانان "پاک دامن ـ و سلیطه" تاثیر داشته و ثانیا این برساخته رسانه­‌ای را در قالب برساخته های حقوقی مانند جرایم علیه عفت عمومی و اخلاق مصرف می کند.