فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

محلول‌پاشی نانو ذرات عناصر غذایی، به‌عنوان یکی از راهکارهای بسیار مفید و کارآمد در شرایط تنش خشکی است که ضمن افزایش تحمل گیاه به تنش خشکی، به افزایش عملکرد نیز منجر می شود. این پژوهش به‌منظور بررسی تاثیر کاربرد نانو‌سلنیوم و نانو اکسیدمولیبدن در بهبود شاخص‌های زراعی و صفات بیوشیمیایی کلزای بهاره (رقم هایولا 401) به¬صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی، طراحی و با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه محقق اردبیلی در سال زراعی 1397-1396 اجرا شد. عامل آبیاری شامل آبياري معمول (عرف منطقه) و قطع آبياري در مرحله گلدهی به‌عنوان کرت اصلی و عامل محلول‌پاشی با نانوسلنیوم و نانواکسید مولیبدن شامل عدم مصرف نانو ذرات به عنوان تیمار شاهد (محلول¬پاشی با آب خالص)، 25 میلی‌گرم در لیتر نانواکسیدمولیبدن، 50 میلی‌گرم در لیتر نانواکسیدمولیبدن، 25 میلی‌گرم در لیتر نانوسلنیوم، 50 میلی‌گرم در لیتر نانوسلنیوم، 25 میلی‌گرم در لیتر نانوسلنیوم + 25 میلی‌گرم در لیتر نانواکسیدمولیبدن، 25 میلی‌گرم در لیتر نانوسلنیوم+ 50 میلی‌گرم در لیتر نانواکسیدمولیبدن، 50 میلی‌گرم در لیتر نانوسلنیوم+ 25 میلی‌گرم در لیتر نانواکسیدمولیبدن و 50 میلی‌گرم در لیتر نانوسلنیوم+ 50 میلی‌گرم در لیتر نانواکسیدمولیبدن که در کرت های فرعی قرار گرفتند. محلول‌پاشی در دو مرحله 8-6 برگی و مرحله پنجاه درصد گل‌دهی بود. نتایج نشان دادند تنش خشکی سبب کاهش میانگین ارتفاع بوته، تعداد خورجین در بوته، تعداد دانه در خورجین، وزن هزار‌دانه، عملکرد دانه و درصد روغن دانه به‌ترتیب 84/7، 3/19، 15/20، 33/28، 79/29 و 02/5 درصد شد. محلول‌پاشی بوته‌ها با 25 میلی‌گرم در لیتر نانواکسیدمولیبدن + 50 میلی‌گرم در لیتر نانوسلنیوم سبب افزایش تعداد خورجین، وزن هزار‌دانه و عملکرد دانه به‌ترتیب به میزان 16/66 ،7/35 و 47/59 درصد تحت تنش خشکی و افزایش 33/62 ،7/9 و 96/11 درصدی در شرایط آبیاری معمول شده و همچنین کاهش معنی‌دار میزان مالون‌دی‌آلدهید و افزایش معنی‌دار میزان پرولین و فعالیت آنزیم‌های کاتالاز و پراکسیداز شد. بنابراین، محلول‌پاشی بوته‌های کلزا با این غلظت از نانو ذرات برای کاهش اثرات مخرب تنش خشکی و بهبود عملکرد دانه مفید و موثر دیده شد.