فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خشکی از جمله عوامل محدودکننده رشد گیاهان می‌باشد. کنجد با دارا بودن ویژگی‌هایی چون تحمل به کم آبی، مقادیر روغن بالا و سازگاری وسیع با اکثر مناطق ایران، از جمله مهمترین دانه‌های روغنی شناخته شده به شمار می‌رود. به منظور بررسي پیش تیمار بذر بر عملکرد کنجد و برخی خصوصیات فیزیولوژیکی آن در شرایط تنش کمبود آب، مطالعه‌ای طی دو سال زراعی به‌صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوك‌هاي کامل تصادفي در 3 تكرار انجام شد. در این آزمایش فاکتور اصلی تیمارها شامل تنش کمبود آب در سه سطح (شاهد، تنش ملایم و شدید)، فاکتور فرعی شامل پیش تیمار بذر در پنج سطـح بدون پیش تیمار (شاهد)، پیش تیمار با آب، سالیسیلیک اسید، سولفات پتاسیم و سولفات روی و سه رقم کنجد (اولتان، کرج و داراب 14) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد با افزایش سطح تنش کمبود آب، عملکرد دانه، عملکرد ماده خشک کل، کلروفیل a، کلروفیل b، کارتنوئید و کارایی مصرف آب روند نزولی داشت در حالی که میزان پروتئین محلول برگ، درصد پروتئین دانه و پراکسیدهیدروژن روند صعودی نشان داد. به نظر می‌رسد پیش تیمار بذرهای کنجد با اسید سالیسیلیک می‌تواند از طریق تحریک فعالیت آنزیم‌های آنتی اکسیدانی نظیر کاتالاز و سوپراکسیددیسموتاز باعث تعدیل اثرات مخرب تنش کمبود آب در مقایسه با تیمار شاهد شود. علاوه بر این، ارقام مختلف کنجد، واکنش‌های متفاوتی در برابر تنش کمبود آب داشتند، طوری که رقم کرج بهترین نتایج را ثبت کرد. در نهایت می‌توان تیمار اسید سالیسیلیک را به عنوان پیش تیمار مطلوب و ژنوتیپ کرج را به‌عنوان ژنوتیپ مقاوم به خشکی معرفی نمود.