اثر محلول¬پاشی برگی گلیسین و متانول بر عملکرد و برخی صفات مرفولوژی و فیزیولوژی ذرت علوفه ای در سه تاریخ کاشت مختلف

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.

3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

4 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.

5 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.

doi
10.82592/jcep.2025.1234522
چکیده

تاریخ کاشت مناسب یکی از عوامل مهم در تعیین پتانسیل عملکرد محصولات به ویژه ذرت است. کاربرد متانول و گلیسین سبب افزایش رشد گیاه خصوصا در کشت های تاخیری می شود. بدین منظور پژوهشی به صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار در سه قطعه زمین جداگانه در مزرعه پژوهشي ترويجي مركز جهاد كشاورزي شهرستان سيمرغ استان مازندران بر روی ذرت علوفه ای به صورت كشت دوم پس از برداشت برنج در سال زراعی 1400-1399 اجرا شد. عامل های پژوهش شامل گلیسین در سه سطح عدم مصرف (شاهد)، 1 و 2 میلی¬گرم بر لیتر، متانول در سه سطح عدم مصرف (شاهد)، 10 و 20 درصد حجمی و همچنین سه تاریخ کاشت 15 و 25 مرداد ماه و 4 شهریور ماه بود. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که بیشترین مقدار عملکرد علوفه خشک 59/19415 کیلوگرم در هکتار مربوط به اثرات متقابل متانول 20 درصد حجمی و گلیسین 2 میلی¬گرم بر لیتر در تاریخ کاشت 15 مرداد بود. کاربرد متانول و گلیسین موجب بهبود عملکرد و صفات فیزیولوژیک و مرفولوژیکی ذرت علوفه¬ای شد و با افزایش غلظت متانول و غلظت گلیسین، صفات بررسی شده افزایش یافت. تاخیر در کشت ذرت (4 شهریور)، سبب کاهش صفات مورد مطالعه شد و بهترین تاریخ کاشت برای کشت ذرت 15 مرداد ماه بود. مصرف گلیسین و متانول و همچنین افزایش غلظت آن¬ها، افزایش عملکرد علوفه خشک را رقم زد. بیشترین عملکرد علوفه خشک به میزان 59/19415 کیلوگرم در هکتار مربوط به اثرات متقابل متانول 20 درصد حجمی و گلیسین 2 میلی گرم بر لیتر در تاریخ کاشت 15/5/1399 بود و کمترین عملکرد علوفه خشک به میزان 76/2568 کیلوگرم در هکتار نیز مربوط به تیمار شاهد در 4 شهریور بود. کاربرد متانول و گلیسین، تا حدودی سبب کاهش اثرات منفی ناشی از تاخیر کاشت ذرت علوفه ای شد. به طورکلی، تاخیر در کشت ذرت پیشنهاد نمی شود، اما کاربرد 20 درصد حجمی متانول و گلیسین 2 میلی¬گرم بر لیتر برای ذرت علوفه ای به دلیل بهبود کشت تاخیری (4 شهریور ماه) در منطقه مازندران و مناطق مشابه از نظر آب و هوایی توصیه می¬شود.