اثرات کود آلی و عناصر روی و سیلیسیم (محلول¬پاشی و خاک¬مصرف) بر عملکرد دانه، جذب عناصر و پروتئین دانه گندم

نویسندگان

1 استادیار گروه زراعت، واحد قائم شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم شهر ، ایران.

2 استادیار گروه زراعت، واحد قائم شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم شهر ، ایران.

3 دانشجوی دکتری؛ گروه زراعت، واحد قائم شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم شهر ، ایران.

4 استادیار گروه زراعت، واحد قائم شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم شهر ، ایران.

doi
10.82592/jcep.2025.1234549
چکیده

کاربرد عناصر روی و سیلیسیم باعث بهبود رشد، عملکرد و ارزش غذایی دانه می¬شود. مصرف کود آلی با بهبود فراهمی عناصر غذایی، می¬تواند به ارتقاء عملکرد و ارزش غذایی دانه کمک کند. این مطالعه با هدف بهبود کمیت و کیفیت دانه گندم در دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی قائم¬شهر طی سال¬های 98-1397 و 99-1398 اجرا شد. آزمایش به¬صورت کرت¬های یک¬بار خرد شده بر پایه طرح بلوک¬های کامل تصادفی با 3 تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل کود دامی با 2 سطح (کود گاوی و عدم مصرف) به عنوان عامل اصلی و کاربرد عناصر روی و سیلیسیم (کودهای نانو و معمولی) با 9 سطح به عنوان عامل فرعی بودند. نتایج نشان دادند که اثر سال بر هیچ یک از صفات مورد مطالعه معنی دار نشد. عملکرد دانه در تیمار بدون مصرف کود گاوی در مقایسه با مصرف کود گاوی 16 درصد بیشتر بود که به¬خاطر تعداد سنبلچه و تعداد دانه در سنبله بیشتر بود. بیشترین عملکرد دانه برای تیمار بدون مصرف کود گاوی و با مصرف سولفات روی و مصرف همزمان سیلیکات پتاسیم و نانواکسید روی (به ترتیب 4423 و 4394 کیلوگرم در هکتار) به دست آمد. بالاترین غلظت روی دانه با محلول¬پاشی نانواکسید روی، مصرف سیلیکات پتاسیم + نانواکسید روی و محلول¬پاشی نانوذرات سیلیسیم و روی به دست آمد. حداکثر پروتئین دانه در تیمار با مصرف کود گاوی همراه با محلول¬پاشی نانواکسید روی، نانوذرات سیلیسیم و روی و مصرف خاکی سولفات روی به¬دست آمد. کاربرد تنها سولفات روی یا کاربرد ترکیبی سیلیکات پتاسیم + نانواکسید روی برای بهبود عملکرد دانه پیشنهاد می شود. کاربرد کود گاوی توأم با هر یک از تیمارهای سولفات روی، نانواکسید روی و نانوذرات سیلیسیم + روی برای افزایش پروتئین دانه توصیه می شود.