تاثیر نوسانات نرخ ارز و تورم بر تسهیلات غیرجاری بخش بانکی کشور با لحاظ تحریم در قالب الگوی مارکف سویچینگ گارچ
نویسندگان
1 گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران
2 گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران
3 گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران
doi
https://doi.org/10.82247/jebr.2025.1221602چکیده
مطالبات غيرجاری یکی از بزرگترین چالشهایی است که نظام بانکداری با آن روبهرو است که نتیجهی آن کاهش توان اعتباردهی بانکها است، در حالیکه تسهیلات بانکها نقش اصلی تامین مالی فعالیتهای اقتصادی در ایران را بر عهده دارند. از بین عوامل اقتصادی موثر در مطالبات غیرجاری، نقش نوسانات تورمی و نرخ ارز و همچنین اخیرا تحریمها بسیار اهمیت دارند. ضمن آنکه، تاثیر این عوامل بسته به شرایط حاکم بر اقتصاد ثابت نخواهد بود. با توجه به این امر، در این مطالعه تاثیر تحریمها، نوسانات نرخ ارز و تورم بر حجم مطالبات غیرجاری بانکها با استفاده از رویکرد مارکف سویچینگ طی دوره زمانی 1396-1362 بررسی شده است. بر اساس نتایج تجربی بدست آمده، مطالبات غیرجاری سه رژیم رفتاری (صفر، یک و دو) متفاوت دارند. تحریمهای خارجی، نوسانات نرخ ارز و نوسانات تورم در هر سه رژیم باعث افزایش مطالبات غیرجاری میشود و این تاثیرات در رژیم نسبت مطالبات غیرجاری بالا نسبت به دو رژیم مطالبات پایین و متوسط به مراتب بیشتر است. همچنین بر مبنای نتایج، از ظرفیت سیاستهای مالی دولت و اعطای مطلوب تسهیلات از محل سپردهها میتوان به کاهش مطالبات غیرجاری بانکها کمک کرد. ضمن آنکه نتایج نشان داد افزایش نسبت نقدینگی در رژیم مطالبات غیرجاری بالا باعث افزایش قابل توجه مطالبات غیرجاری میشود. بر اساس احتمالات نیز مطالبات غیرجاری بیشتر تمایل دارد در رژیم پایین به تعادل برسد متوسط دوره دوام این رژیم نیز به طور متوسط 13 سال است.