عدم‌قطعیت سیاست‌های اقتصادی و رفتار تقلیدی سرمایه‌گذاران در صنعت سرمایه‌گذاری جسورانه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت مالی و حسابداری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه مدیریت مالی و حسابداری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
https://doi.org/10.82247/jebr.2026.1223031
چکیده

صنعت سرمایه‌گذاری جسورانه ایران به‌عنوان یکی از ارکان کلیدی اقتصاد دانش‌بنیان، در سال ۱۴۰۱ با جذب حدود ۱۲ تریلیون ریال سرمایه و تأمین مالی ۴۲ درصد از استارتاپ‌های فعال، نقش مهمی در رشد اقتصادی ایفا کرده است. با این حال، این بازار تحت تأثیر عدم‌قطعیت سیاست‌های اقتصادی ناشی از تحریم‌های بین‌المللی، تورم مزمن (۴۵ درصد) و تغییرات مکرر قوانین مالی (پنج بازنگری طی سال‌های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۲) قرار دارد که رفتار سرمایه‌گذاران را به‌طور معناداری متأثر ساخته است.این پژوهش با رویکردی ترکیبی، تأثیر عدم‌قطعیت سیاست‌های اقتصادی بر رفتار تقلیدی سرمایه‌گذاران در صنعت سرمایه‌گذاری جسورانه ایران را بررسی می‌کند. داده‌های کمی شامل اطلاعات ۴۵ صندوق سرمایه‌گذاری جسورانه در دوره ۱۳۹۹–۱۴۰۲ بوده که با استفاده از مدل‌های پانل‌دیتا و رگرسیون آستانه‌ای تحلیل شده‌اند. همچنین داده‌های کیفی از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۵ مدیر ارشد و برگزاری گروه‌های متمرکز با ۸ کارشناس استخراج شده است.نتایج کمی نشان می‌دهد که عدم‌قطعیت سیاست‌های اقتصادی اثر مثبت و معناداری بر تشدید رفتار تقلیدی دارد β=0.473، p<0.01  و شدت این اثر حدود ۳۸ درصد بیش از میانگین جهانی است که به شرایط نهادی خاص ایران نسبت داده می‌شود. بخش فناوری با ضریب 0.56 حساسیت بیشتری نسبت به بخش سلامت (0.42) و صنایع غذایی (0.29) نشان می‌دهد. در دوره‌های رکود اقتصادی و در سطوح بالای عدم‌قطعیت (≥2500)، شدت اثر تقریباً دو برابر می‌شود.علاوه بر این، اندازه بزرگ‌تر صندوق‌ها (بیش از ۵۰۰ میلیارد ریال دارایی تحت مدیریت) و ثبات سیاستی، اثر عدم‌قطعیت را به‌ترتیب ۳۰ و ۲۷ درصد کاهش می‌دهند. یافته‌های کیفی نیز تحریم‌ها، تغییرات سیاستی و جذابیت بخش فناوری را محرک‌های اصلی رفتار تقلیدی معرفی کرده و با نتایج کمی هم‌راستا هستند. این پژوهش با ارائه چارچوبی بومی برای بازارهای نوظهور تحت تحریم، بر ضرورت ثبات سیاستی، شفافیت اطلاعاتی و حمایت هدفمند از بخش فناوری تأکید می‌کند.