بررسی اثربخشی آموزش استفاده از توانمندی‌های منش بر استرس شغلی و عملکرد شغلی

نویسندگان

1 استاد، روانشناسی صنعتی و سازمانی، علوم تربیتی و روانشناسی، شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانشجوی دکتری تخصصی، روانشناسی صنعتی و سازمانی، علوم تربیتی و روانشناسی، شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22034/obs.2025.2066225.3578
چکیده

روان‌شناسی مثبت باتأکیدبر پرورش نقاط قوت و تاب‌آوری، چارچوبی نوین برای ارتقای بهزیستی و عملکرد در محیط‌های کاری فراهم می‌آورد، اما شواهد تجربی درمورد اثربخشی آموزش مبتنی‌بر توانمندی‌های منش در سازمان‌ها هنوز محدود است. هدف این پژوهش، بررسی اثر آموزش استفاده از توانمندی‌های منش بر متغیرهای استرس شغلی و عملکرد شغلی میان کارکنان یک شرکت نیمه‌صنعتی در سال ۱۴۰۴ ـ ۱۴۰۳ بود که ۴۰ نفر از کارکنان آنجا به‌صورت تصادفی به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. طرح پژوهش، شبه‌آزمایشی با پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون و گروه کنترل بود و افراد نمونه به‌صورت تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تخصیص یافتند. مداخله شامل سه جلسه آموزشی گروهی و ۲۱ روز فعالیت میدانی برای تمرین عملی توانمندی‌ها بود. ابزارهای مورداستفاده شامل پرسشنامه‌های ارزش‌های فعال در عمل، استرس شغلی اسیپو و عملکرد شغلی پترسون بود. داده‌ها با روش تحلیل کوواریانس چندمتغیره با اندازه‌گیری‌های مکرر تجزیه‌وتحلیل شدند. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که پس از کنترل نمرات پیش‌آزمون، تفاوت معناداری بین گروه آزمایش و کنترل در ترکیب خطی متغیرهای وابسته مشاهده شد. همچنین تحلیل‌های تک‌متغیره برای متغیرها به‌تفصیل نشان دادند که استرس شغلی گروه آزمایش کاهش معناداری داشته است؛ در عملکرد شغلی بهبود قابل‌توجه و معناداری نشان داد. همچنین، تحلیل‌های مقایسه‌های زمانی نشان‌دهنده پایداری معنادار اثرات مثبت مداخله بر استرس شغلی و عملکرد شغلی در طول زمان بودند. این یافته‌ها نشان می‌دهد آموزش توانمندی‌های منش می‌تواند به‌عنوان رویکردی عملی برای ارتقای سلامت روانی و بهبود عملکرد شغلی کارکنان به‌کار رود و نوآوری پژوهش حاضر در ترکیب آموزش نظری با تمرین‌های میدانی در محیط واقعی کار است که شواهدی تازه برای کاربرد سازمانی این مداخلات فراهم می‌آورد.