فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سن گندم Eurygaster intergriceps Puton مهم ترین آفت گندم در ایران می باشد. این آفت دارای دشمنان طبیعی بسیاری است که بی تردید، زنبورهای پارازیتویید تخم مهم ترین آن ها هستند. تغییرات فصلی پارازیتوییدهای مذکور در استان آذربایجان‌غربی (شهرستان های ارومیه، نقده و مهاباد) در سال های 1389و 1390 با استفاده از تله های حاوی تخم به صورت هفتگی مورد بررسی قرار گرفت. پارازیتوییدهای خارج شده از تله ها هفت گونه شامل Trissolcus grandis (Thomson)، T. djadetshkoe (Ryachovski)،T. semistriatus (Nees) ، T. vassilievi (Mayr)، T. rufiventris (Mayr)، Ooencyrtus fecundus Ferriere & Voegele و O. telenomicida (Vassiliev) بودند. گونه یT. grandis گونه ی غالب در هر دو سال و در تمامی مناطق بود و از استمرار و حضوری پـایدار در طیف زمانی وسیع تر نسبت به سـایر گونه ها برخوردار بود. بعد از آن T. djadetshkoe بیشترین فراوانی و پیوستگی را داشت. 2-3 نسل همپوشان از گونه ی اول و دو نسل با همپوشانی اندک از گونه ی دوم ملاحظه شد. دو گونه‌ی متعلق به جنس Ooencyrtus در تمامی مناطق مورد مطالعه در هر دو سال حضور داشتند، اما برخلاف دو گونه ی قبلی یک وقفه ی تقریباً یک ماهه بین دو نسل آن ها دیده شد. بدین ترتیب، دو نسل مجزا و غیر همپوشان از این دو گونه یکی در اول فصل و دیگری در آخر فصل روی سن گندم مشاهده شد. گونه ی T. rufiventris نیز وضعیت مشابهی از نظر تعداد و همپوشانی نسل ها داشت با این تفاوت که تنها در سال 90 و در دو منطقه ی ارومیه و مهاباد چنین وضعیتی قابل مشاهده بود.