واکاوی مفهومی فعالیت فرهنگی، مبتنی بر هستارهای عملیات فرهنگی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت و برنامهریزی فرهنگی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه مدیریت و برنامهریزی فرهنگی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 دانشیار گروه مدیریت و برنامهریزی فرهنگی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
چکیده
زمینه و هدف: یکی از مهمترین تلاشها در هر عرصه علمی و عملی، ابهامزدایی و صراحتبخشی مفاهیم و واژگان آن حوزه است. چراکه وقتی مفاهیم ذیل یک موضوع، دارای ابهام باشد، احکام توصیفی و تشریحی، احکام تبیینی و تنقیهی و احکام تجویزی آن حوزه نیز مبهم، کمفایده و بلکه بیفایده خواهد بود. بر همین اساس، یکی از چالشهای اساسی شاخه مدیریت فرهنگی، تعریف مفهوم فعالیت فرهنگی است. این نوشتار نیز با پذیرش این اهمیت، تلاش میکند با ابتناء بر تلاشهای هستیشناسانه عملیات فرهنگی، به واکاوی مفهومی فعالیت فرهنگی بپردازد. روش پژوهش: این پژوهش مبتنی بر رویکرد پژوهشی تحلیل محتوای کیفی با اتخاذ استراتژی تجزیه و ترکیب انجام گردید. در عملیاتینمودن این استراتژی، برای مرحله گردآوری و گزینش دادهها از روش کتابخانهای و مرور نظاممند، برای مرحله تجزیهوتحلیل و ترکیب دادهها، از روش فراترکیب، برای اجرای روش فراترکیب، از الگوی هفت مرحلهای سندلوسکی و باروسو، برای طی پیادهسازی این الگو از تکنیک کدگذاری و برای پیادهسازی این تکنیک از ابزار نرمافزاری مکسکیودیای استفاده شده است. یافتهها: از بین مدلها، روشها و روششناسیهای بررسیشده، در مجموع، 10 گزینه برای انجام فراترکیب برگزیده شد. اجرای فراترکیب، به احصای 12 هستار یا موجودیت اصلی برای عملیات فرهنگی منجر گردید. هستارهای احصاشده، از حیث قابلیت تمییزبخشی فعالیت فرهنگی از غیر آن تحلیل گردید و پنج هستار مسئله، راهبرد، مخاطب، محصول و ارزش واجد این قابلیت تشخیص داده شد. نتیجهگیری: با تحلیل و مقابله ساختار تعریفی هستارهای منتخب، در نهایت با تجمیع متناسب، سه شناسه هدف-مسئله، انسان-مخاطب و محصول-ارزش، به عنوان شناسههای ممیز فعالیت فرهنگی معرفی شده است.
