جداسازی، شناسایی و مقایسه اگزوزوم های استخراج شده از سلول های بنیادی عصبی و آستروسیت های مغز موش صحرایی و اهمیت پتانسیل درمانی آنها در بیماری¬های نورودژنراتیو

نویسندگان

1 دانشیار فیزیولوژی جانوری، گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانشیار فیزیولوژی پزشکی، گروه فیزیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 دانشجوی دکتری فیزیولوژی جانوری، گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 استاد سلولی تکوین، گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
چکیده

مقدمه: استفاده از اگزوزوم­ها به عنوان رویکردی جدید بویژه برای درمان بیماری های مرتبط با سیستم عصبی بسیار مورد توجه است. نوآوری این مطالعه ارائه تحلیل مقایسه‌ای ویژگی‌های بیومولکولی و مورفولوژیک اگزوزوم‌های استخراج‌شده از سلول‌های بنیادی عصبی (NSCs) و آستروسیت‌های مغز، که پیش‌تر در تحقیقات آزمایشگاهی به‌طور کامل مورد بررسی قرار نگرفته است، لذا هدف از این مطالعه استخراج اگزوزوم ها این سلول ها، شناسایی و مقایسه آنها جهت پیشبرد اهداف درمانی می باشد. مواد و روش­ها: NSCs و آستروسیت ها از مغز نوزاد موش صحرایی استحصال شدند و مارکر های سطح آن ها به کمک ایمونوسیتوشیمی تایید شد. جداسازی اگزوزوم ها با استفاده از کیت آناسل انجام شد. جهت تایید اگزوزوم ها حضور CD مارکرها (CD9, CD63, CD81) با استفاده از وسترن بلات و تعیین غلظت اگزوزوم ها با استفاده از روش بردفورد انجام شد. بررسی های مورفولوژی و اندازه قطر اگزوزوم ها با استفاده از تصویر برداری میکروسکوپ الکترونی گذاره  (TEM) و DLS انجام شد. نتایج: ایمونوسیتوشیمی حضور مارکرهای Nestin، Tuj-1 و GFAP را نشان داد. غلظت اگزوزوم های استخراج شده به ترتیب در NSCs و آستروسیت ها معادل 52/330 و 19/454 میکروگرم/میلی لیتر بود. وسترن حضور مارکرهای CD9, CD63, CD81 را بر سطح اگزوزم های استخراج شده تایید کرد. میانگین قطر اگزوزوم های استخراج شده از NSCs و آستروسیت با استفاده از DLS، به ترتیب 45/50  و 61/38 نانومتر بود. نتیجه­گیری : این احتمال وجود دارد که اگزوزوم های استخراج شده از آستروسیت ها به سبب مقدار پروتئین بیشتر و اندازه کوچکتر نسبت به اگزوزوم های استخراج شده از NSCs توجه بیشتری را  به عنوان یک رویکرد درمانی جدید در بیماری‌های سیستم عصبی به خود جلب کنند. اگرچه مطالعات بیشتر برای تأیید و بررسی عملکرد بیولوژیکی و اثربخشی این اگزوزوم‌ها در فرآیندهای ترمیم عصبی پیشنهاد می شود.