ارزیابی میزان اکراتوکسین A کشمش‌های تولید شده در کارخانه‌های استان همدان و بررسی همبستگی بین آلودگی با درصد دانه‌های معیوب

نویسندگان

1 - استادیار گروه بیوشیمی و تغذیه دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران.

2 - استادیار گروه بیوشیمی و تغذیه دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران.

3 دانشجوی دکتری سم‌شناسی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران.

doi
چکیده

یکیازانواعمایکوتوکسین ها شایع در کشمش، اکراتوکسین A است که نفروتوکسین بالقوه در انسان بوده و یک سم تراتوژن، موتاژن و سرطان‌زا و سرکوب‌کننده سیستم ایمنی می‌باشد. هدف از این تحقیق تعیین مقدار اکراتوکسین در کشمش تولیدی کارخانجات استان همدان و ارتباط آن با درصد دانه‌های معیوب می باشد. شصت و شش نمونه کشمش از 22 کارخانه تولیدکننده کشمش در سطح استان همدان در سال 1391-1390 نمونه برداری گردید. اکراتوکسین از نمونه‌ها استخراج و با استفاده از ستون های ایمنوافینتی تخلیص و مقدار آن با دستگاه کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا (HPLC) اندازه گیری شد. درصد دانه‌های معیوب با تقسیم وزن دانه های نارس، آسیب‌دیده، کپک‌زده، آفت زده و شکرک‌زده بر وزن نمونه تعیین گردید. مقدار متوسط اکراتوکسین و دانه‌های معیوب نمونه‌ها به ترتیب µg/kg72/1 و 49/3 درصد بود. مقدار 85/34% (23 نمونه) فاقد اکراتوکسین بودند و در 57/57% (38 نمونه) مقدار اکراتوکسین کمتر از حد مجاز استاندارد ملی ایران (µg/kg 5) و در 58/7% (5 نمونه) بیشتر از آن بود. در تمامی نمونه ها مقدار دانه معیوب کمتر از حداکثر مقدار مجاز (10%) بود. بین درصد دانه های معیوب با مقدار اکراتوکسین همبستگی معنی داری مشاهده نشد (05/0<p).