ارائه مدل ناهماهنگی اخلاقی در فرایندهای مدیریت منابع انسانی

نویسندگان

1 دانشیار گروه رهبری و سرمایه انسانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجو مقطع دکتری،گروه رهبری و سرمایه انسانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشیار گروه رهبری و سرمایه انسانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 استادیار دانشکده معارف و اندیشه اسلامی اسلامی،دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/obs.2025.2059207.3550
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تدوین و برساخت مدلی جامع از ناهماهنگی اخلاقی در فرایندهای منابع انسانی سازمان‌های دولتی، با استفاده از روش‌شناسی کیفی مبتنی‌بر فلسفه تفسیری، و راهبرد نظریه داده‌بنیان انجام شد. با توجه‌به وجود خلأ و کمبود مطالعات تجربی و نظری این حوزه مطالعاتی در فرایندهای مدیریت منابع انسانی، انجام چنین پژوهشی ضروری به‌نظر می‌رسید. داده‌ها ازطریق ۳۰ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با مشارکت‌کنندگان و باتوجه‌به نمونه‌گیری هدف‌مند گردآوری و اشباع نظری در مصاحبه ۲۵ حاصل شد. تحلیل داده‌ها با راهبرد نظریه داده‌بنیان و با رویکرد ساخت‌گرایانه چارمز و طی سه مرحله کد‌گذاری (اولیه، متمرکز و نظری) انجام شد. در مرحله نخست، 318 کد اولیه استخراج شد و پس از پالایش و حذف کدهای تکراری به 186 کد کاهش یافت. در مرحله کدگذاری متمرکز، این کدها در ۱۹ مقوله فرعی دسته‌بندی شدند و درنهایت در کذ‌گذاری نظری، ۶ مقوله اصلی این مدل شامل عوامل و منشأ، تشدیدکننده‌ها، ملاحظات، ناسازگاری شناختی و انتخاب تردیدآمیز، ابزارهای مقابله و نتایج و پیامدها به‌دست آمد. یافته‌ها نشان می‌دهد ناهماهنگی اخلاقی پدیده روان‌شناختی و چندوجهی است، آثار آن در بعد روان‌شناسی اجتماعی نمود داشته و مدیریت آن مستلزم تقویت نظام اخلاقی منابع انسانی در همه جنبه‌هاست. مدل ارائه‌شده، چارچوبی نظری برای درک و مدیریت ناهماهنگی اخلاقی در اقدامات مدیریت منابع انسانی ارائه می‌کند.