ارزیابی مقایسه‌‌ای فعالیت ضدباکتریایی اسانس گیاهان شوید (Anethum graveolen L.) و آویشن باغی(Thymus vulgaris) بر باکتری سالمونلا تایفی‌موریوم (ATCC=14028)

نویسندگان

1 دانش‌آموخته‌ی کارشناسی ارشد میکروبیولوژی، دانشکده علوم پایه، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

2 استادیار، گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران.

3 استادیار، گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران.

doi
10.30495/jcp.2022.21486
چکیده

سالمونلوزیس یکی از مهم‌ترین بیماری‌های مشترک انسان و دام بوده که دارای گستردگی جهانی است. در سال های اخیر با شیوع مقاومت‌های آنتی‌بیوتیکی، تمایل به استفاده از گیاهان دارویی برای کنترل میکروارگانیسم‌ها افزایش یافته است. هدف از تحقیق تجربی حاضر، بررسی اثرات ضدباکتریایی اسانس گیاهان آویشن باغی و شوید بر سویه استاندارد باکتری سالمونلا تایفی موریوم (ATCC=14028) بود. اسانس گیاهان مذکور به روش تقطیر با بخار آب توسط دستگاه کلونجر استخراج گردید و ماده موثره آنها با روش کروماتوگرافی گازی/ طیف سنجی جرمی (GC-MS) مشخص شد. در ادامه با استفاده از روش میکرودایلوشن براث، حداقل غلظت مهارکنندگی، حداقل غلظت کشندگی و همچنین براساس روش انتشار چاهک در آگار، حساسیت یا مقاومت دارویی باکتری مذکور نسبت به اسانس‌های بدست آمده به تنهایی و بصورت مخلوط با هم و نیز نسبت به 3 آنتی بیوتیک رایج در دامپزشکی شامل اریترومایسین، اکسی‌تتراسایکلین و داکسی‌سایکلین، تعیین شد. تجزیه و تحلیل GC-MS اسانس آویشن باغی و شوید به ترتیب وجود 12 و 11 ترکیب شیمیایی را نشان داد. بر طبق یافته‌ها، حداقل غلظت مهارکنندگی ‌برای اسانس ‌آویشن باغی25/0، مخلوط اسانس های گیاهان ‌آویشن باغی و شوید 50/0، داکسی‌سایکلین 0078/0 و اکسی‌تتراسایکلین، 00195/0>0 میکروگرم‌ بر میلی‌لیتر محاسبه شد. حداقل غلظت کشندگی ترکیبات مذکور نیز به ترتیب 25/0، 50/0، 0156/0 و 00195/0>0 میکروگرم‌ بر میلی‌لیتر به‌دست آمد. بیشترین حساسیت هم نسبت به آنتی بیوتیک اکسی‌تتراسایکلین با قطر منطقه ممانعت از رشد27میلی‌متر و بیشترین مقاومت هم نسبت به به اسانس آویشن باغی با قطر منطقه ممانعت از رشد10 میلی‌متر، ثبت شد. همچنین اسانس شوید و آنتی‌بیوتیک اریترومایسین، در هیچ یک از آزمایشات انجام گرفته، اثر ضدباکتریائی برعلیه باکتری مورد آزمایش نشان ندادند. به نظر می‌رسد که اسانس آویشن باغی برخلاف اسانس شوید، تاثیر ضدباکتریایی قابل توجه وکاربردی بر باکتری سالمونلا تایفی موریوم دارا می‌باشد.