نقش تحلیل محتوا در فرآیند آموزش و طراحی کتابهای درسی
نویسندگان
1 استادیار، گروه تکنولوژی آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه تکنولوژی آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی
doi
چکیده
مقاله حاضر با هدف دست یافتن به تحلیل محتوای کتابهای درسی، از روش تحقیق کتابخانه ای استفاده کرده است. در این مقاله، با تحلیل محتوای کتاب درسی، تعریف و مفاهیم آنها، کاربرد و ابعاد آن، و همچنین اصول و نظریه هایی که در زمینۀ طراحی کتابهای درسی از لحاظ متن، تصویر و اشکال در منابع مختلف ارائه شده است را مورد ارزیابی و نقد قرار داده ایم. کتاب درسی از مهمترین و در دسترس ترین رسانههای آموزشی میباشد که نقش ارزشمندی را در نظام تعلیم و تربیت ایفا میکند. بسیاری از پژوهشگران، کتاب درسی را به عنوان یکی از رسانه های کارآمد و اثربخش آموزشی محسوب کردهاند که میتواند زمینه ی یادگیری و خودآموزی را برای فراگیران فراهم نماید. یکی از روشهای پژوهشی که برای کتابهای درسی به کار میرود، تحلیل محتوا است. این امر میتواند به روشن شدن مسئله کمک کرده و نقاط قوت و ضعف احتمالی کتابهای درسی را برای اصلاح و تغییر احتمالی محتوا، متناسب با اهداف تعیین شده و اصول علمی پیشنهاد کرده و همچنین شیوۀ درست طراحی را در اختیار مدیران و برنامه ریزان و مؤلفان کتابهای درسی قرار دهد. در انتها و قسمت نتیجه گیری، نتایج این مطالعه و اینکه چگونه تحلیل محتوا میتواند در طراحی هر چه بهتر و مؤثرتر کتابهای درسی نقش داشته باشد را به صورت موردی و در قالب پیشنهاداتی ارائه داده ایم. از جمله آنکه درج تصاویر یکی از موثرترین ابزار اثرگذاری در فرآیند طراحی و تولید کتب درسی می باشد.